Uluslararası vadeli piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı, Orta Doğu’da tırmanan askeri hareketlilik ve enerji arz güvenliğine yönelik endişelerin etkisiyle 85,27 dolardan işlem görüyor. Dün günü 83,30 dolardan tamamlayan Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.00 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 2,4 artış gösterdi. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de 80,13 dolardan alıcı buldu. Gün içinde yüzde 3’e yakın değer kazanan Brent petrol, böylece iki ülkenin 17 Haziran’da savaşı sona erdirmeye yönelik mutabakat zaptı imzalamasından bu yana görülen en yüksek seviyelere ulaştı.
Fiyatların son bir ayın en yüksek seviyesini kaydetmesinde, ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasını yeniden devreye sokması ve Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik krizine ilişkin gelişmeler kritik rol oynadı. ABD Başkanı Donald Trump, bölgede güvenliğin sağlanmasının maliyetine dikkat çekerek Hürmüz Boğazı’ndan geçen yüklerden yüzde 20 geçiş ücreti alınmasını önerdi. Dünyanın son derece istikrarsız bu bölgesinde emniyetin sağlanması için gerekli tüm masraflar kapsamında bu adımın atılacağını belirten Trump’ın açıklamalarına, İran cephesinden alaycı bir yanıt geldi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, Hürmüz Boğazı’nın muhafızının İran olduğunu ve ilelebet öyle kalacağını vurguladı. ABD Başkanı’nın geçiş güvenliğini sağlayan gücün hizmet karşılığı alması gerektiği fikrine hak veren Erakçi, yüzde 20’nin çok fazla olduğunu ancak kendilerinin adil davranacağını belirterek Trump’ın önerisiyle alay etti.
Bölgedeki askeri gerilim ise ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) pazartesi gecesi düzenlediği operasyonla yeni bir boyuta taşındı. Komutanlık, İran’ın güney kıyılarındaki Buşehr, Çabahar, Cask, Konarak, Bender Abbas ve Ebu Musa Adası’ndaki askeri hedeflerin başarıyla vurulduğunu açıkladı. Operasyonun, İran’ın ticari gemilere yönelik saldırı kapasitesini zayıflatmayı amaçladığı bildirildi. Diğer taraftan, Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE) ait iki tankerin Umman kara sularında İran füzeleriyle vurulması gerilimi daha da tırmandırdı. BAE Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, söz konusu saldırıda bir mürettebatın hayatını kaybettiği, sekiz kişinin ise yaralandığı aktarıldı. Hürmüz Boğazı çevresindeki bu yoğun askeri hareketlilik, küresel enerji arzının sekteye uğrayabileceği endişelerini tetikleyerek fiyatlardaki yükselişi doğrudan destekledi.
Fed’in Sıkılaşma Sinyali Yükselişi Sınırlandırıyor
Petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü hareket, ABD Merkez Bankası (Fed) kanadından gelen para politikası açıklamalarıyla baskılanıyor. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, bu hafta açıklanacak çekirdek enflasyon verisinin yüksek gelmesi durumunda ek sıkılaşmanın gündeme gelebileceğini ifade etti. Gümrük tarifeleri ile Orta Doğu kaynaklı enerji fiyatı artışlarının enflasyonist baskıyı artırdığına değinen Waller, Fed’in enflasyonun yönü açısından son derece kritik bir dönemeçte olduğunu vurguladı.
Ekonomistler ve uzmanlar, Fed’in olası bir faiz artırımına gitmesinin ya da yüksek faiz politikasını daha uzun süre sürdürmesinin ekonomik aktiviteyi zayıflatabileceğini belirtiyor. Bu durumun yakıt talebi üzerinde baskı oluşturması ve büyüme görünümünü gölgelemesi, petrol fiyatlarındaki agresif yükseliş trendini sınırlayan en önemli unsur olarak öne çıkıyor. Mevcut piyasa koşullarında, Brent petrolde teknik açıdan 82,96 dolar seviyesi destek, 85,99 dolar seviyesi ise kritik direnç bölgesi olarak takip ediliyor.
