Küresel teknoloji yarışında dengeleri değiştiren büyük bir gelişme yaşandı. Çin’de geliştirilen yeni bir süper bilgisayar, ABD’deki güçlü rakiplerini geride bırakarak dünyanın en güçlü bilgisayarı unvanını elde etti. Ülkelerin teknolojik güçlerinin en önemli ölçütlerinden biri olarak kabul edilen prestijli Top500 listesinde, 2017 yılından bu yana ilk kez bir Çin bilgisayarı ilk sırada yer almayı başardı.
Şenzen kentinde kurulu olan ve “LineShine” adı verilen bu yeni süper bilgisayar, salı günü yayımlanan güncel listede ilk kez boy gösterdi. LineShine, sergilediği üstün performansla daha önce listenin birinci sırasında yer alan ABD’nin “El Capitan” adlı bilgisayarını tahtından indirerek zirvenin yeni sahibi oldu.
Geleneksel İşlemcilerle Gelen Devrimsel Güç
LineShine, günümüz yüksek performanslı bilgisayarlarından oldukça farklı bir mimari yapıya sahip. Sistem, yapay zeka işlemleri için sektörde yaygın olarak tercih edilen grafik işlemciler yerine, tamamen geleneksel bilgisayar işlemcileriyle çalışmasıyla rakiplerinden ayrılıyor. Bu devasa sistemin işletilmesi ve yüksek performansını sürdürebilmesi için ise yaklaşık 42,2 megavat elektrik enerjisi gerekiyor.
Normal bir bilgisayardan bin kat daha hızlı çalışan süper bilgisayarlar, insanlığın geleceğini şekillendiren kritik alanlarda kullanılıyor. Bu sistemler; tıbbi buluşların araştırılmasından iklim sistemlerinin modellenmesine, nükleer patlama simülasyonlarından insan davranışı tahminlerine ve sanal silah testlerine kadar çok geniş ve hayati bir sahada görev yapıyor.
Saniyede 2 Kentilyon İşlem Kapasitesi
Top500 projesinde görev alan bilim insanları, Çin Ulusal Süper Bilgisayar Merkezinde bulunan LineShine’ın 2,198 eksaflops hıza ulaştığını bildirdi. Mühendislik sınırlarını zorlayan bu değer, bilgisayarın saniyede 2 kentilyondan fazla hesaplama yapabildiği anlamına geliyor.
LineShine’ın bu yükselişiyle birlikte, ABD hükümetinin California’daki Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarında bulunan El Capitan süper bilgisayarı ikinci sıraya geriledi. Listenin devamında ise yine Tennessee ve Illinois’deki ulusal laboratuvarlarda yer alan diğer iki ABD bilgisayarı kendilerine yer buldu.
Almanya’da bulunan Jupiter süper bilgisayarı ise yaşanan bu değişimle birlikte beşinci sıraya düştü. Listede ilk beş sırayı paylaşan bu sistemler, dünyada kamuoyu tarafından resmi olarak doğrulanmış yegane eksaölçekli bilgisayarlar olarak kayıtlara geçti. Küresel sıralamada ilk 10’da makinesi bulunan diğer ülkeler İtalya, İsviçre ve Japonya olurken; İngiltere ise listede toplam 11 bilgisayarla temsil edildi.
Avrupa’nın Büyük Yarışı ve Çevre Endişeleri
Süper bilgisayar liginde ABD ve Çin’in kurduğu ezici liderliği yakalamak isteyen Avrupa Birliği de geçtiğimiz yıl önemli bir adım atmıştı. Birlik, yeni nesil yapay zeka modelleri geliştirecek devasa süper bilgisayar tesisleri kurmak amacıyla 20 milyar Euro değerinde büyük bir plan açıklamıştı.
Ancak bu devasa yatırımlar ve teknolojik hamleler, çevre tartışmalarını da beraberinde getiriyor. Çevre örgütleri, çok yüksek miktarda enerji tüketen bu veri merkezlerinin, Avrupa’nın geleceğe yönelik iklim hedeflerini olumsuz etkilemesinden ciddi bir endişe duyduklarını dile getiriyor.
