Yapay Zeka Binaların Güvenliğini 15 Dakikada Raporluyor

Türkiye’de binaların depreme karşı dayanıklılığı konusunda vatandaşların farkındalığını artıracak ve yapı okuryazarlığını yeni bir seviyeye taşıyacak önemli bir teknolojik adım atıldı. Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Geomatik Mühendisliği Jeodezi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu ve üniversitenin Teknoloji Transfer Ofisi, binaların sadece fotoğraflarından yola çıkarak depremler karşısındaki zayıf ve güçlü yönlerini yapay zekayla analiz eden yenilikçi bir uygulama geliştirdi.

Vatandaşların, oturdukları yapıların zemin sınıfı ve depremsellik seviyesi gibi kritik bilgilere ulaşmakta ciddi sorunlar yaşadığını ve bu verileri nereden öğreneceklerini tam olarak bilmediğini belirten Prof. Dr. Kutoğlu, toplumdaki yapı okuryazarlık oranının düşüklüğüne dikkat çekiyor. Binalara dışarıdan bakıldığında tespit edilebilecek zayıflıkların var olduğunu ifade eden Kutoğlu, bu doğrultuda uluslararası alanda “FEMA 154” ismiyle anılan ve “binaların hızlı görsel değerlendirmesi” olarak kabul edilen küresel bir standardın bulunduğunu aktarıyor. Geliştirilen yeni uygulama da tam olarak bu küresel standartları ve yapay zeka gücünü arkasına alarak vatandaşların hizmetine sunuluyor.

Cep Telefonundan Hızlı ve Kolay Erişim

Geliştirilen yazılım sayesinde vatandaşlar, oturdukları veya satın almayı, kiralamayı düşündükleri yapılarla ilgili son derece hızlı bir şekilde bilgi sahibi olabiliyor. Sistemin işleyişi ise oldukça pratik bir temele dayanıyor. Kullanıcılar cep telefonlarından veya bilgisayarlarından uygulamaya giriş yaparak binalarının en az bir fotoğrafını ve konum bilgisini sisteme yüklüyor. Yapay zeka desteğiyle çalışan yazılım, yüklenen veriler üzerinden hem binanın üzerinde bulunduğu zemin sınıfını çözümlüyor hem de yapının geometrik olarak depreme karşı zayıf noktaları olup olmadığını saniyeler içinde analiz ediyor.

Beton kalitesi son derece yüksek olsa bile, binalardaki bazı geometrik tasarımların deprem anında büyük riskler barındırabileceği vurgulanıyor. Binada kısa kolon, yumuşak kat, çıkma ya da geri yaslama gibi yapısal durumların bulunması, depremler karşısında ciddi zayıflıklar oluşturabiliyor. Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023’te meydana gelen depremlerde yeni yapılmış bazı binaların yıkılıp, hemen arkalarındaki çok eski binaların ayakta kalması da bu durumun en somut örneği olarak gösteriliyor. Binalardaki geniş çıkmalar, geri yaslamalar ve katlardaki düzensizlikler, beton kalitesinden bağımsız olarak binayı zayıflatan temel hususlar arasında yer alıyor. Geliştirilen bu yazılım, tüm bu artıları ve eksileri titizlikle tarayarak kullanıcıya sunuyor.

Raporlar 10-15 Dakika İçinde Hazır

Vatandaşların yapı güvenliği analizine ulaşması için dijital süreçler de oldukça hızlı işleyecek şekilde tasarlandı. Analiz hizmetinden yararlanmak isteyen kullanıcılar, “yapianaliz.beun.edu.tr” adresi üzerinden sisteme giriş yaparak kendilerine ait bir hesap oluşturuyor. Bu hesap aracılığıyla binanın konumu ve fotoğrafı yüklendikten sonra, yapay zeka tabanlı analiz süreci hemen başlıyor.

Sadece 10 ila 15 dakika gibi kısa bir süre içerisinde hazırlanan detaylı raporlar, kullanıcıların sistemde açtıkları hesaplarına yükleniyor. Vatandaşlar hazırlanan yapı analiz raporuna hem bu hesap profilleri üzerinden anlık olarak erişebiliyor hem de sistem tarafından kendilerine gönderilen bilgilendirme e-postası vasıtasıyla sonuçları inceleyebiliyor. Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi bünyesinde hayata geçirilen bu hizmet, deprem kuşağında yer alan yapılara dair farkındalığı dijital çağın imkanlarıyla artırmayı hedefliyor.