Ortadoğu, nisan ayında varılan ateşkesin ardından en hareketli ve gerilimli gecelerinden birini yaşadı. İsrail’in Beyrut’un güney banliyölerine düzenlediği hava saldırılarına yanıt olarak İran, gece yarısı İsrail’e balistik füze saldırısı başlattı. Bu hamle, ateşkes döneminden bu yana İran’ın İsrail’e yönelik gerçekleştirdiği ilk doğrudan füze dalgası olarak kayıtlara geçti.
İsrail ordusu tarafından yapılan açıklamada, İran topraklarından yaklaşık 10 balistik füze fırlatıldığı, bu füzelerin tamamının hava savunma sistemleri tarafından başarılı bir şekilde engellendiği ya da açık alanlara düştüğü belirtildi. Ancak Tahran cephesinden gelen açıklamalar, gerilimin kısa sürede dinmeyeceğine işaret etti. İran Devrim Muhafızları Ordusu, gerçekleştirilen bu operasyonun tek seferlik ya da geçici bir olay olmadığını vurgulayarak, hamlenin bir hafta sürecek kesintisiz saldırıların başlangıcı olduğunu duyurdu. Düşman unsurların caydırılana ve işlenen suçlara son verilene kadar önümüzdeki yedi gün boyunca, gece gündüz füze ve insansız hava aracı dalgalarının devam edeceği açıklandı. Yaşanan bu sıcak çatışma küresel piyasaları da anında etkiledi ve petrol fiyatlarında yükseliş gözlendi; Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,6 oranında artış göstererek varil başına 95,50 dolara ulaştı.
Beyrut Saldırısı Gerilimi Nasıl Tırmandırdı?
İki ülke arasındaki askeri hareketliliği ve fitili ateşleyen esas gelişme, İsrail’in Beyrut’un güneyindeki ve Hizbullah’ın güçlü olduğu Dahieh bölgesine düzenlediği hava saldırısı oldu. Bölgedeki iki ayrı binada bulunan iki dairenin hedef alındığı bu saldırıda, Lübnan devlet haber ajansının aktardığı ilk belirlemelere göre iki kişi hayatını kaybetti, 11 kişi ise yaralandı. İsrail Başbakanlık Ofisi, söz konusu askeri operasyonun İsrail topraklarına Hizbullah tarafından açılan ateşe karşılık olarak düzenlendiğini ve terör karargâhlarının hedef alındığını savundu. İsrail ordusu ayrıca, pazar sabahı Lübnan’dan ülkenin kuzeyine roket atıldığını ve bu roketlerin engellendiğini paylaştı. Hizbullah ise bu roket saldırılarının sorumluluğunu üstlenmedi.
İsrail’in Beyrut’u hedef almasının ardından İranlı yetkililerden çok sert ve diplomatik tonu yüksek açıklamalar ardı ardına geldi. İran Parlamentosu Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Sözcüsü İbrahim Rızayi, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımda, Siyonist rejimin banliyölere yönelik bu saldırısına kararlı ve acı verici bir yanıt vereceklerini belirterek, “Bu gece işgal altındaki toprakların gökyüzünü izleyin” ifadelerini kullandı. Aynı saatlerde İran Parlamentosu Başkanı ve başmüzakereci Muhammed Bakır Galibaf da benzer bir sertlikle, yaşanan bu gelişmelerin ardından bölgedeki ABD üsleri ve varlıklarının artık meşru birer hedef haline geldiğini ilan etti.
Trump’tan Netanyahu’ya “Karşılık Verme” Çağrısı
Bölgede silahların yeniden ateşlenmesi üzerine ABD Başkanı Donald Trump devreye girerek Tahran yönetimine müzakere masasına geri dönme çağrısında bulundu. Amerikan basınına konuşan Trump, İran’a hitaben füzelerini attıklarını, bunun artık yeterli olduğunu ve masaya dönerek bir anlaşma yapmaları gerektiğini dile getirdi. Trump, İsrail’in Beyrut’un güneyine düzenlediği askeri operasyondan memnun olmadığını da gizlemedi. Bu tür hamlelerin kesinlikle yürütülen müzakerelere yardımcı olmayacağını ifade eden ABD Başkanı, Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında kapsamlı bir anlaşmaya zaten çok yaklaşıldığını hatırlattı.
Uluslararası basına verdiği demeçlerde Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya İran’ın hamlelerine yeni bir karşılık vermemesini söyleyeceğini belirtti. İran ile nihai ve iyi bir anlaşmaya çok yakın olduklarını kaydeden Trump, şu anda yaşanan kriz yüzünden bu sürecin bozulmasını istemediğini açıkça ifade etti. Trump ayrıca, Netanyahu’nun ABD’nin İran ile müzakere edeceği olası anlaşmayı kabul etmekten başka bir seçeneği olmayacağını vurgulayarak, “Kararları ben veririm. Tüm kararları ben veririm. O değil” sözleriyle Washington’ın süreçteki ağırlığını ortaya koydu.
Karşılıklı Hamleler: İsrail, İran Topraklarındaki Askeri Hedefleri Vurdu
Ancak diplomatik çağrılara ve uyarılara rağmen sahada askeri hareketlilik hız kesmedi. İran’ın gece yarısı gerçekleştirdiği füze saldırılarının hemen ardından, sabaha karşı İsrail ordusu yeni bir hamle yaptı. Yapılan resmi duyuruda, İran’ın batı ve orta kesimlerinde yer alan bazı askeri hedeflerin İsrail güçleri tarafından vurulduğu açıklandı.
İsrail ordusu, İran’ın başlattığı yeni füze dalgasını “ciddi bir hata” olarak nitelendirdi. İsrail Hava Kuvvetleri ise İran’dan fırlatılan füzelerin tamamının başarıyla engellendiğini, bölgede ilave füze atışlarının tespit edildiğini ve ülkeye yönelik tehditlerin sürekli olarak yakından izlendiğini bildirdi. Siyasi kanatta ise gerilimi tırmandıracak söylemler devam etti; İsrail’in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, İran’ın saldırı başlattığı saatlerde sosyal medya üzerinden “Bu gece Tahran yanmalı” mesajını paylaşarak ülkesinin askeri tavrını destekleyen sert bir duruş sergiledi.
