Türkiye, çevre geleceğini koruma ve sürdürülebilir bir ekonomi inşa etme yolunda tarihi bir adımı daha hayata geçiriyor. Sıfır Atık Hareketi kapsamında, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda ve Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, bugünden itibaren 81 ilin tamamında ve 973 ilçede resmi olarak yaygınlaşıyor. Çevresel riskleri en aza indirmeyi ve atıkları sağlıklı bir şekilde geri dönüşüm zincirine dahil etmeyi amaçlayan bu büyük çevre hareketi, toplumsal katılımı artırmak amacıyla yeni dönemde güçlü bir teşvik modeliyle destekleniyor.
Daha önce pilot bölgelerde ürün başına 25 kuruş olarak uygulanan depozito iade bedeli, 1 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla yeni aşamasına geçerek ürün başına 1 liraya yükseltildi. Vatandaşlar, üzerinde “DOA” logosu bulunan plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını depozito iade noktalarına ya da Depozito İade Makinelerine (DİM) teslim ettiklerinde, ambalaj başına belirlenen 1 liralık teşvik bedelini anında geri alabiliyor. Bu yeni uygulama sayesinde geri dönüşüm süreci, tüketiciler için hem hızlı hem de son derece pratik bir deneyime dönüşüyor.
Dijital Cüzdandan Nakit Kullanıma Ulaşan Kolaylık
Sistem, modern teknolojinin getirdiği kolaylıkları da vatandaşların hizmetine sunuyor. İade noktalarına getirilen her “DOA” logolu ambalaj karşılığında hak edilen teşvik bedelleri, kullanıcıların telefonlarına yükleyecekleri DOA mobil uygulamasındaki dijital cüzdanlarına aktarılıyor. Vatandaşlar bu dijital cüzdanlarında biriken tutarları diledikleri zaman kendi banka hesaplarına transfer edebiliyor, ATM’lerden nakit olarak çekebiliyor ya da anlaşmalı marketlerden yapacakları alışverişlerde doğrudan harcayabiliyor.
Tüm İşletmeler İade Noktası Oluyor
Sistemin tabana yayılması ve erişilebilir olması amacıyla Türkiye genelindeki market zincirleri, süpermarketler, bakkallar, büfeler ile otel, restoran ve kafelerden oluşan HOREKA işletmeleri de iade noktası olarak hizmet verecek. Depozitolu içecek satan bu işletmeler ve HOREKA’lar, tüketilen ve iade edilen içecek ambalajlarını biriktirerek seçecekleri saha operatörüne teslim etmekle yükümlü olacak. Bu kapsamda ilgili tüm işletmelerin, 1 Temmuz 2026 tarihine kadar dbys.gov.tr adresi üzerinden kayıt işlemlerini tamamlaması ve birlikte çalışacakları saha operatörünü belirlemesi gerekiyor.
Ekonomiye Yıllık 30 Milyar Liralık Dev Katkı
Temelleri 2025 yılının şubat ayında Sakarya’daki pilot uygulamayla atılan ve ardından “7 Bölge 7 İl” sloganıyla genişletilen DOA sistemi, bugünkü tam kapsamlı yaygınlaşmasıyla birlikte makroekonomik düzeyde de devasa bir kazanç kapısı aralıyor. İçecek ambalajlarının doğaya karışmadan kaynağından toplanarak yeniden ekonomiye kazandırılmasını sağlayan bu sistemle, her yıl yaklaşık 25 milyar ambalajın geri dönüşüme kazandırılması hedefleniyor. Bu geri kazanım hamlesinin ülke ekonomisine sağlayacağı doğrudan katkının ise yıllık 30 milyar lira seviyesinde olması öngörülüyor. Sürdürülebilir bir gelecek vizyonuyla hayata geçen bu sistem, hem doğayı korumayı hem de aile bütçesi ile ülke ekonomisini aynı anda güçlendirmeyi vaat ediyor.
