İşte TÜİK verilerinin ışığında Türkiye otomotiv pazarının güncel fotoğrafı:

Aylık Kayıtlarda Düşüş Eğilimi
Mayıs ayında trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 24,1 oranında sert bir düşüş yaşayarak 159 bin 623 seviyesinde kaldı. Bir önceki aya (Nisan) göre değerlendirildiğinde de yeni kayıtlarda yüzde 12,3’lük bir azalma kaydedildi.

Aynı dönemde trafikten kaydı silinen taşıt sayısı ise yüzde 10,2 düşüşle 4 bin 82 oldu. Bu veriler ışığında, mayıs ayında trafikteki toplam taşıt sayısında 155 bin 541 adet net artış yaşandı.

Yeni kayıtlarda yıllık bazda en keskin düşüşler şu araç gruplarında görüldü:

• Traktör: %50,9 azalma
• Minibüs: %42,4 azalma
• Motosiklet: %37,0 azalma
• Otomobil: %12,9 azalma

Yollardaki Araçların Yarısından Fazlası Otomobil
Mayıs ayı sonu itibarıyla 34 milyonu aşan toplam araç parkının dağılımı incelendiğinde, otomobillerin liderliği sürüyor. Yollardaki araçların;

• %51,8’ini otomobil,
• %21,4’ünü motosiklet,
• %14,5’ini kamyonet,
• %6,8’ini traktör oluştururken, geri kalan dilimi kamyon, minibüs, otobüs ve özel amaçlı taşıtlar paylaştı.

Mayıs ayı içinde yeni kaydı yapılan 159 bini aşkın aracın ise %47,5’ini otomobil, %37,2’sini motosiklet oluşturdu.

İkinci El Piyasası ve Marka Tercihleri
Mayıs ayında toplam 752 bin 150 adet taşıtın devir işlemi gerçekleştirildi. İkinci el piyasasında el değiştiren araçların %66,9’unu otomobiller, %14,5’ini ise kamyonetler oluşturdu.

Yeni otomobil satışlarında ise tüketicilerin marka tercihleri netleşti. Mayıs ayında trafiğe kaydı yapılan otomobillerde pazar payı liderleri şu şekilde sıralandı:

• Renault: %16,4
• Volkswagen: %10,3
• Hyundai: %7,5
• Toyota: %6,7
• Peugeot: %5,7

Yerli otomobil markası TOGG, %5,2’lik pazar payı ile Skoda, Fiat ve Opel gibi köklü markaları geride bırakarak listeye 6. sıradan güçlü bir giriş yaptı.

Otomotivde Çevreci Dönüşüm Hız Kazanıyor
TÜİK verilerindeki en çarpıcı detaylardan biri, yakıt türü tercihlerindeki değişim oldu. Ocak-Mayıs döneminde trafiğe kaydı yapılan yeni otomobillerde elektrikli ve hibrit araçların yükselişi dikkat çekiyor. Yılın ilk beş ayında satılan sıfır otomobillerin yakıt türü dağılımı şu şekilde gerçekleşti:

• Benzin: %40,7
• Hibrit: %32,2
• Elektrikli: %18,4
• Dizel: %7,8
• LPG: %0,9

Buna karşın, trafiğe kayıtlı 17 milyon 786 bin 370 adetlik toplam otomobil havuzunun yakıt profili, Türkiye’nin geleneksel araç parkını yansıtmaya devam ediyor. Toplam araçların %32,2’si dizel, %31’i benzin ve %29,5’i LPG’li iken; hibrit araçların toplam içindeki payı %4,6, elektrikli araçların payı ise henüz %2,5 seviyesinde bulunuyor.

Tüketicinin Motor ve Renk Tercihi
Ocak-Mayıs dönemi verilerine göre, tüketiciler vergi avantajı ve yakıt tasarrufu nedeniyle düşük motor hacimlerine yöneldi. Yeni kayıt edilen otomobillerin %32,7’si 1300 ve altı, %16,1’i ise 1401-1500 motor silindir hacmine sahip araçlardan oluştu.

Aynı dönemde estetik tercihlerde “Gri” rengin mutlak hakimiyeti görüldü. Trafiğe kaydı yapılan otomobillerin %41,9’u gri, %25,6’sı beyaz ve %11,6’sı siyah renkli araçlardan oluşurken; bu renkleri mavi (%9,9), yeşil (%5,6) ve kırmızı (%3,4) takip etti.

Ekonominin genel seyrini ve fiyat hareketlerini ortaya koyan diğer önemli göstergelerde de yukarı yönlü hareket dikkat çekiyor. Yılın ilk beş aylık sürecini kapsayan, bir önceki yılın Aralık ayına göre değişim oranı yüzde 16,61 olarak hesaplanırken, daha uzun vadeli ve kalıcı eğilimleri gösteren on iki aylık ortalamalara göre artış ise yüzde 32,24 seviyesinde gerçekleşti.

Yıllık Bazda En Keskin Artış Enerji ve Konut Grubunda
Ekonomide en yüksek ağırlığa sahip ana harcama grupları incelendiğinde, yıllık bazda fiyat artışlarının farklı boyutlarda şekillendiği görülüyor. Yaşamsal harcamaların başında gelen konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtları kapsayan grupta yıllık artış yüzde 45,59 ile en yüksek seviyeye ulaştı. Bu grubu, yüzde 34,86’lık artışla gıda ve alkolsüz içecekler, yüzde 34,29’luk artışla ise ulaştırma sektörü takip etti.

Bu harcama gruplarının yıllık genel enflasyon oranına olan puan bazındaki katkıları da netleşti. Gıda ve alkolsüz içecekler grubu genel yükselişe 8,60 puanlık bir etki yaparken, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar grubu 6,07 puan, ulaştırma sektörü ise 5,63 puanlık bir katkı sundu.

Gıda Fiyatlarında Aylık Gerileme Dikkat Çekti
Mayıs ayının kısa vadeli dinamikleri incelendiğinde, harcama gruplarında birbirine zıt yönlü hareketler meydana geldi. En yüksek ağırlığa sahip üç ana gruptan biri olan gıda ve alkolsüz içecekler kalemi, aylık bazda yüzde 0,48 oranında bir azalış göstererek enflasyonu aşağı yönlü baskılayan tek ana unsur oldu. Buna karşın, aynı dönemde ulaştırma harcamalarında yüzde 2,03, konut ve enerji grubunda ise yüzde 2,28 oranında aylık artışlar meydana geldi.

Bu değişimlerin aylık genel endeks üzerindeki etkileri incelendiğinde, gıda ve alkolsüz içecekler grubu genel enflasyon oranını 0,12 puan düşürücü bir etkide bulundu. Ulaştırma kaleminin genel yükselişe aylık katkısı 0,35 puan olurken, konut grubunun etkisi ise 0,27 puan olarak kayıtlara geçti.

Yıllık bazda bir karşılaştırma yapıldığında ise işsizlik oranının geçen yılın aynı ayına göre 0,5 puan azaldığı görülüyor. Cinsiyet kırılımlarına bakıldığında, nisan ayında işsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,8 iken, kadınlarda yüzde 11 olarak tahmin edildi.

Genç nüfustaki dinamikler ise daha farklı bir eğilim sergiledi. 15-24 yaş grubunu kapsayan genç işsizlik oranı, nisan ayında bir önceki aya göre 0,8 puanlık bir düşüş kaydederek yüzde 14,5’e geriledi. Genç erkeklerde işsizlik oranı yüzde 12 olarak hesaplanırken, genç kadınlarda bu oran yüzde 19,4 olarak kayıtlara geçti.

İstihdam ve İş Gücüne Katılım Oranlarında Gerileme
Nisan ayında istihdam ve iş gücü piyasasının genel hacminde bir daralma göze çarptı. Mevsim etkisinden arındırılmış verilere göre, istihdam edilenlerin sayısı bir önceki aya kıyasla 356 bin kişi gerileyerek 32 milyon 166 bin kişi oldu. Bu azalışla birlikte istihdam oranı da 0,6 puan düşerek yüzde 48,1 seviyesine indi. İstihdam oranının cinsiyet dağılımında erkeklerde yüzde 65,4, kadınlarda ise yüzde 31,2 düzeyinde gerçekleştiği görüldü.

Benzer bir gerileme iş gücüne katılımda da yaşandı. Mevsim etkisinden arındırılmış iş gücü, nisan ayında bir önceki aya göre 361 bin kişi azalarak 35 milyon 34 bin kişiye ulaştı. İş gücüne katılma oranı ise aylık bazda 0,6 puanlık bir kayıpla yüzde 52,4 olarak hesaplandı. Bu dönemde iş gücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 70,2, kadınlarda ise yüzde 35 olarak kayıtlara geçti.

Çalışma Süreleri Arttı, Atıl İş Gücü Oranı Düştü
İş gücü piyasasının hareketliliğini gösteren diğer önemli bir gösterge olan haftalık çalışma sürelerinde ise artış gözlendi. İstihdam edilenlerden referans döneminde iş başında olanların mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi, nisan ayında bir önceki aya göre 0,3 saat artarak 42,1 saat olarak gerçekleşti.

Son olarak; zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel iş gücü ve işsizlerden oluşan atıl iş gücü oranı, nisan ayında aylık bazda 1,2 puanlık bir azalış sergileyerek yüzde 30,1’e düştü. Bu geniş tanımlı göstergenin detaylarında, zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 19,3 olarak hesaplanırken, işsiz ve potansiyel iş gücünün bütünleşik oranı ise yüzde 20,5 olarak tahmin edildi.

Cinsiyet kırılımları incelendiğinde ise kadınlar ve erkekler arasında dikkat çekici farklar göze çarpıyor. 2025 yılı verileri, kadınların yüzde 24,8’inin obez, yüzde 32,2’sinin ise obez öncesi kategorisinde yer aldığını ortaya koyuyor. Erkeklerde ise durum biraz daha farklı bir dağılım sergiliyor; erkek nüfusunun yüzde 18,7’si obez olarak belirlenirken, yüzde 43,1’i obez öncesi sınırında bulunuyor.

Fiziksel Hareketsizlik Derinleşiyor
Toplumun kilo haritasındaki bu artış, fiziksel aktivite verileriyle de doğrudan paralellik gösteriyor. Türkiye genelinde fiziksel aktivite yapmayanların oranı yüzde 86,6 gibi oldukça yüksek bir seviyede seyrediyor. Dönemsel bazda bakıldığında, aktivite yapmayan erkeklerin oranı 2022 yılındaki yüzde 85,3’lük seviyesinden 2025 yılında yüzde 83,5’e gerilemiş durumda. Kadınlarda da benzer bir gerileme grafiği izleniyor; daha önce yüzde 92,7 olan hareketsizlik oranı yüzde 89,7’ye düşmüş olsa da kadınlar arasında hareketsiz yaşam tarzı hala baskınlığını koruyor.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), yetişkin bir bireyin sağlıklı bir yaşam için haftada en az 150 dakika orta şiddette aerobik fiziksel aktivite yapmasını öneriyor. Bu kılavuza göre, haftada 150 ile 300 dakika arasında fiziksel aktiviteye zaman ayıranların oranı 2025 yılında erkeklerde yüzde 4,1, kadınlarda ise ancak yüzde 2,7 seviyesine ulaşıyor.

Hareketsiz yaşamın ve yaşlanmanın getirdiği fiziksel işlev zorluklarında ise merdiven inip çıkma problemi öne çıkıyor. Merdiven inip çıkarken zorluk yaşadığını belirtenlerin oranı kadınlarda yüzde 8,3, erkeklerde ise yüzde 3,7 ile ilk sırada yer alıyor. Bunu diğer işlevsel engeller takip ediyor. Yürüme zorluğu yaşayanların oranı kadınlarda yüzde 5,6, erkeklerde yüzde 2,8 olarak kayıtlara geçerken; öğrenme veya hatırlamada güçlük çekenlerin oranı kadınlarda yüzde 5,4, erkeklerde ise yüzde 2,8 olarak paylaşıldı.

Çocuklarda Enfeksiyon, Yetişkinlerde Bel Ağrıları Zirvede
Araştırma, çocukların sağlık durumuna yönelik de çarpıcı başlıklar sunuyor. Özellikle 0-14 yaş grubundaki çocuklarda son 6 ay içinde en sık görülen şikayet üst solunum yolu enfeksiyonu oldu. 2025 yılı verilerine göre, 0-6 yaş grubundaki çocukların yüzde 28,5’i bu enfeksiyonla karşı karşıya kaldı. Bu grubu yüzde 24,0 ile ishal ve yüzde 5,2 ile alt solunum yolu enfeksiyonu takip etti. Yaş grubu 7-14’e yükseldiğinde de tablo çok değişmedi; üst solunum yolu enfeksiyonu yüzde 24,6 ile yine ilk sırada yer aldı. Bu yaş kategorisinde ishal yüzde 16,4 ile ikinci sırayı alırken, ağız ve diş sağlığı sorunları yüzde 8,2 ile üçüncü sıraya yerleşti.

Yetişkin nüfusun en büyük ortak şikayeti ise kas-iskelet sistemi üzerinde yoğunlaşıyor. 15 yaş ve üzeri bireylerde son 12 ay içinde görülen hastalıklar arasında bel bölgesi problemleri zirvedeki yerini korudu. 2022 yılında yüzde 24,6 olan bel bölgesi rahatsızlıkları, 2025 yılında yüzde 24,3 ile yine en fazla görülen hastalık oldu. Yetişkinlerin kronik sorunlarında bel problemlerini sırasıyla; yüzde 16,9 ile hipertansiyon, yüzde 16,7 ile boyun bölgesi problemleri, yüzde 11,9 ile şeker hastalığı ve yüzde 10,1 ile yüksek kan lipidleri izledi.

Tütün ve Alkol Tüketim Trendleri Yükselişte
Toplumun genel bağımlılık ve tüketim alışkanlıklarında da yukarı yönlü bir hareketlilik göze çarpıyor. Her gün tütün mamulü kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı, 2022 yılındaki yüzde 28,3’lük seviyesinden 2025 yılında yüzde 30,1’e yükseldi. Cinsiyet bazında bakıldığında erkeklerin yüzde 42,9’unun, kadınların ise yüzde 17,5’inin her gün tütün mamulü tükettiği görüldü. Bu duruma bağlı olarak tütün mamulü kullanmayanların (bırakanlar ve hiç kullanmayanlar) oranı, 2022 yılındaki yüzde 68,0 seviyesinden 2025’te yüzde 66,8’e geriledi.

Benzer bir artış eğilimi alkol tüketiminde de yaşandı. Son 12 ay içerisinde alkol kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı 2022 yılında yüzde 12,1 iken, 2025 yılında yüzde 12,6’ya ulaştı. Erkeklerde alkol kullanım oranı yüzde 18,7, kadınlarda ise yüzde 6,6 olarak belirlendi. Alkol kullanmayan bireylerin (daha önce kullananlar ve hiç kullanmayanlar) oranı ise 2022’deki yüzde 87,9 seviyesinden yüzde 87,4’e düştü.

Kadın Sağlığı Taramalarında Olumlu Gelişmeler
Raporun en iyimser verileri ise kadın sağlığına yönelik önleyici taramalardan geldi. Erken teşhis açısından hayati önem taşıyan mamografi ve smear testi yaptıran kadınların oranında net bir artış kaydedildi. Son 1 yıl içinde 40 yaş ve üzeri kadınlarda mamografi çektirenlerin oranı 2022 yılında yüzde 10,8 iken, 2025 yılında yüzde 16,7’ye yükseldi. Ancak bu olumlu yükselişe rağmen, 40 yaş ve üzeri kadınlar arasında hayatı boyunca hiç mamografi çektirmemiş olanların oranı 2025 yılı itibarıyla hâlâ yüzde 42,4 gibi yüksek bir seviyede bulunuyor.

Benzer bir farkındalık artışı smear testinde de gözlendi. 15 yaş ve üzeri kadınlarda son 1 yıl içinde smear testi yaptıranların oranı 2022’de yüzde 7,2 iken, 2025 yılında yüzde 11,8’e ulaştı. Bu alandaki tarama bilincinin yükselmesine karşın, 15 yaş ve üzeri kadın nüfusta hiç smear testi yaptırmamış olanların oranı yüzde 59,0 ile ağırlığını korumaya devam ediyor. Veriler, tarama oranlarındaki artışın umut verici olduğunu ancak gidilmesi gereken daha uzun bir yol olduğunu gösteriyor.

Ülke genelindeki toplam tüketim harcamaları incelendiğinde, konut ve kira giderleri yüzde 29,3’lük oranla listenin ilk sırasında yer alarak hane halkının en büyük mali yükü olmaya devam ediyor. Bu kalemi, yüzde 20,5’lik pay ile günlük yaşamın ve iş hayatının ayrılmaz bir parçası olan ulaştırma harcamaları takip ediyor. Yaşamsal öneme sahip gıda ve alkolsüz içecekler ise yüzde 17,3’lük oranla vatandaşların en çok bütçe ayırdığı üçüncü büyük harcama alanı olarak kayıtlara geçiyor.

Toplumun tüketim alışkanlıklarını gösteren listenin diğer ucunda ise bütçeden en az pay alan kalemler sıralanıyor. Araştırma sonuçlarına göre, Türkiye’deki hanelerin toplam tüketim harcamaları içinde en düşük payı yüzde 0,8 ile sigorta ve finansal hizmetler alıyor. Geleceğe ve sağlığa yönelik yatırımların bütçedeki yeri de oldukça sınırlı kalıyor; eğitim harcamaları toplam bütçeden yüzde 1,8 oranında pay alırken, sağlık harcamalarına ayrılan oran yüzde 2,2 seviyesinde kalıyor.

Gelir Seviyesi Harcama Tercihlerini Şekillendiriyor
Gelir gruplarına göre yapılan analizler, ekonomik refah düzeyinin harcama önceliklerini nasıl kökten değiştirdiğini çarpıcı biçimde gözler önüne seriyor. Yüksek gelirli hanelerin ulaştırma harcamalarına ayırdığı bütçe, düşük gelirli hanelerle kıyaslandığında üç katın üzerinde bir farkla öne çıkıyor. Gelir basamaklarına göre oluşturulan yüzde 20’lik dilimler mercek altına alındığında, en yüksek gelir grubunda yer alan hanelerin harcamalarının yüzde 25,7’sini konut ve kiraya, yüzde 25’ini ulaştırmaya ve sadece yüzde 12,4’ünü gıda ve alkolsüz içeceklere ayırdığı görülüyor.

Buna karşılık, en düşük gelir grubunda bulunan hanelerin harcama kompozisyonu tamamen temel ihtiyaçları karşılamaya odaklanıyor. Bu gruptaki aileler, bütçelerinin neredeyse üçte birinden fazlasını, yani yüzde 38,7’sini konut ve kira gibi zorunlu barınma giderlerine harcamak zorunda kalıyor. Gıda ve alkolsüz içecekler yüzde 29,2 ile bu hanelerin ikinci en büyük gider kalemi olurken, ulaştırmaya ayrılabilen pay ise yüzde 8,6 seviyesinde kalıyor.

Gelir Kaynağı ve Hane Büyüklüğü Dengeleri Değiştiriyor
Hanelerin temel gelirini elde etme biçimi de tüketim eğilimleri üzerinde doğrudan belirleyici bir rol oynuyor. Temel gelir kaynağı maaş, ücret ve yevmiye olan çalışan kesim, bütçesinin yüzde 26,4’ünü konut ve kiraya, yüzde 21,9’unu ulaştırmaya ve yüzde 16’sını gıda ile alkolsüz içeceklere ayırıyor. Kendi işinin sahibi olan ve müteşebbis geliri elde eden hanelerde ise denge biraz daha farklılaşıyor; bu hanelerin ulaştırma harcamaları yüzde 25,9 ile ilk sıraya yerleşirken, konut ve kira harcamaları yüzde 25,5, gıda ve alkolsüz içecek harcamaları ise yüzde 17 olarak hesaplanıyor.

Yaşam alanını paylaşan kişi sayısı da bütçe yönetimini doğrudan etkileyen bir diğer unsur olarak dikkat çekiyor. Tek başına yaşayan bireylerin omuzlarındaki barınma yükü çok daha belirgin hale geliyor; tek kişilik hanelerin toplam harcamalarının yüzde 41’ini doğrudan konut ve kira giderleri oluşturuyor. Bu gruptaki bireyler ulaştırmaya yüzde 14,4, gıda ve alkolsüz içeceklere ise yüzde 14,3 oranında pay ayırıyor. Altı ve daha fazla kişinin bir arada yaşadığı kalabalık ailelerde ise öncelik zorunlu olarak beslenmeye kayıyor. Kalabalık hanelerde gıda ve alkolsüz içecekler yüzde 23,7 ile en yüksek harcama kalemi olurken, konut ve kira harcamaları yüzde 22,4, ulaştırma harcamaları ise yüzde 18,1 seviyesinde gerçekleşiyor.

Mutfaktaki Gizli Kayıp: Taze Meyve, Sebze ve Ekmek İsrafı
TÜİK’in gerçekleştirdiği bu kapsamlı araştırma, sadece harcama kalemlerini değil, hanelerdeki tüketim bilincini ve israf boyutlarını da çarpıcı verilerle ortaya koyuyor. Evlerde en çok israf edilen gıda ürünleri incelendiğinde, taze meyve ve sebzeler yüzde 39,7’lik oranla ilk sırada yer alarak mutfaktaki en büyük kayıp alanını oluşturuyor. Türk mutfak kültürünün temel direği olan ekmek, yüzde 32,5’lik israf oranıyla listenin ikinci sırasında yer alırken, bozulabilir yapısıyla dikkat çeken süt ve süt ürünleri ise yüzde 15,1’lik oranla üçüncü sırada bulunuyor. Tüm bu veriler, hane halkı bütçelerinin yönetilmesinde hem gelir seviyesinin hem de tüketim alışkanlıklarının ne denli kritik bir öneme sahip olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.

Nisan ayında tüketici fiyatlarının bir önceki aya göre yüzde 4,18 oranında artış göstermesi, yıllık enflasyonu yüzde 32,37 seviyesine taşıdı. Bu tablo, özellikle bu ay içerisinde kira sözleşmesini yenileyecek olan mülk sahipleri ve kiracılar için yasal zam üst sınırının yüzde 32,43 olarak uygulanacağını teyit ediyor. Geçtiğimiz ay yüzde 32,82 olarak gerçekleşen tavan zam oranındaki hafif gerileme, kira artış grafiklerindeki düşüş eğiliminin sürdüğüne işaret ediyor.

Son altı aylık veriler incelendiğinde, kira artış oranlarındaki kademeli azalış dikkat çekici bir boyuta ulaştı. 2025 yılının Ekim ayında yüzde 38,36 seviyelerinde seyreden oranlar; Kasım’da yüzde 37,15, Aralık’ta ise yüzde 35,91’e gerilemişti. 2026 yılına girişle birlikte bu düşüş ivme kazanarak Ocak ayında yüzde 34,88, Şubat ayında yüzde 33,98 ve Mart ayında yüzde 33,39 seviyelerini gördü. Mayıs ayı için belirlenen yüzde 32,43’lük yeni oran, mülk piyasasındaki maliyet artışlarının son aylardaki en düşük seviyesine gerilediğini ortaya koyuyor.