ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan resmi açıklamaya göre, İran’ın Kuveyt ve Bahreyn’i hedef alan füze girişimleri amacına ulaşamadı. İran topraklarından Kuveyt’e fırlatılan iki füzenin havada parçalandığı belirtilirken, Bahreyn’i hedef alan diğer füzelerin ise ABD ve Bahreyn ortak güçleri tarafından zamanında müdahaleyle etkisiz hale getirildiği bildirildi. CENTCOM ayrıca, Kuveyt’teki Amerikan unsurlarını doğrudan hedef alan çok sayıda İran insansız hava aracının da hava savunma sistemlerince düşürüldüğünü kaydetti.

Hürmüz Boğazı’nda Misilleme ve Kuveyt’te Hasar
Yaşanan bu gelişmelerin ardından ABD askeri unsurları vakit kaybetmeden harekete geçti. Merkez Kuvvetler Komutanlığı, füze ve İHA saldırılarına karşılık olarak Hürmüz Boğazı’nda kritik bir noktada yer alan Kiş Adası’ndaki İran askeri yer kontrol istasyonunun hedef alınarak vurulduğunu ilan etti. Washington kanadı, gerçekleştirilen bu operasyonun İran’ın bölgedeki askeri kapasitesini sınırlamaya yönelik doğrudan bir misilleme eylemi olduğunun altını çizdi.

Çatışmanın diğer cephesinde ise İran Devrim Muhafızları’ndan misillemenin gerekçesine dair bir açıklama geldi. Devrim Muhafızları, Bahreyn’de konuşlu bulunan ABD Donanması 5. Filosu karargâhı ile ismi açıklanmayan bir diğer ülkeyi hedef aldıklarını doğruladı. İran tarafı, bu saldırının ABD’nin daha önce İran’a ulaşmaya çalışan bir petrol tankerinin makine dairesini vurmasına misilleme olarak gerçekleştirildiğini belirtti. Açıklamada, daha önce yapılabilecek saldırılara karşı cevabın çok daha sert olacağına dair uyarıda bulunulduğu ve bu doğrultuda hareket edildiği ifade edildi.

Askeri hareketliliğin sivil alanlardaki yansıması ise Kuveyt’te ağır oldu. İran tarafından düzenlenen kamikaze İHA saldırıları sonucunda Uluslararası Kuveyt Havalimanı “T1” yolcu terminal binasının vurulduğu açıklandı. Kuveyt ordusu adına durumu paylaşan Savunma Bakanlığı Sözcüsü Kurmay Albay Suud Abdulaziz el-Atvan, terminal binasında ciddi boyutta hasar meydana geldiğini ve çok sayıda kişinin yaralandığını duyurdu. Atvan, yaralılara gerekli tüm tıbbi müdahalelerin hızla yapıldığını, silahlı kuvvetlerin ilgili resmi makamlarla tam koordinasyon içinde gelişmeleri anlık olarak takip ettiğini ve ülkenin güvenliği ile istikrarını korumak adına en yüksek hazırlık seviyesinde beklediğini vurguladı.

Diplomatik Temaslarda Belirsizlik ve Liderlerin Mesajları
Askeri tırmanış, bölgedeki diplomatik süreçlerin sekteye uğradığı bir döneme denk geldi. İran’ın ABD ve İsrail ile yürüttüğü savaşta, ateşkesin uzatılmasına yönelik arabuluculuk faaliyetlerini durdurduğu yönündeki iddialar gündeme bomba gibi düştü. Tahran yönetimine yakınlıkları ile bilinen Fars ve Tesnim haber ajansları, İran’ın salı günü itibarıyla arabulucu heyetlerle olan tüm temaslarını kestiğini yazdı. Bölgesel bir yetkili de İran’ın müzakere masasında kalmak ve görüşmeleri sürdürmek için Lübnan’da mutlak bir ateşkesin uygulanmasını ön şart olarak ileri sürdüğünü aktardı.

Tahran’dan gelen bu sinyallere karşılık, ABD yönetiminin zirvesinden yalanlama gecikmedi. ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada temasların tamamen kesildiği yönündeki iddiaları net bir dille reddetti. İran ile iletişim kanallarının her an açık olduğunu savunan Trump, aralarındaki görüşmelerin kesintisiz devam ettiğini, dört gün önce, üç gün önce, iki gün önce, dün ve hatta bugün bile taraflar arasında temas sağlandığını ifade etti.

Diğer taraftan, nükleer müzakerelere ilişkin Washington’daki Kongre oturumunda söz alan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise daha temkinli bir duruş sergiledi. Sürece ilişkin temkinli bir iyimserlik içinde olduklarını belirten Rubio, tüm bu diplomatik çabalara rağmen günün sonunda her iki taraf için de kesin olarak kabul edilebilir bir anlaşmaya varılacağının hiçbir garantisi bulunmadığını açıkça ifade etti. Bölgedeki askeri hareketlilik sürerken, gözler tarafların atacağı bir sonraki diplomatik ya da askeri adıma çevrilmiş durumda.

İran Silahlı Kuvvetleri Birleşik Komutanlığı tarafından devlet medyası aracılığıyla yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin tamamen İran’ın kontrolünde olduğu vurgulandı. Bölgedeki gemi geçişlerinin mutlak suretle İran silahlı kuvvetleri ile koordineli bir şekilde yürütülmesi gerektiğini savunan Tahran yönetimi, ABD donanmasının bölgeye yaklaşması halinde hedef alınacağını açıkça ifade etti. Bu hamle, ABD’nin boğazda mahsur kalan ticari gemilere destek vereceğini duyurmasının hemen ardından geldi.

ABD’den “Özgürlük Projesi” Hamlesi

Gerilimin diğer tarafında ise ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), stratejik su yolunda ticari akışı güvence altına almak amacıyla “Özgürlük Projesi”ni hayata geçiriyor. Başkan Donald Trump’ın açıklamalarıyla paralellik gösteren bu operasyon kapsamında, hayati öneme sahip uluslararası ticaret koridorundan serbestçe geçiş yapmak isteyen gemilere askeri koruma sağlanması hedefleniyor.

CENTCOM tarafından paylaşılan detaylara göre, bu geniş kapsamlı göreve 15 bin askeri personelin yanı sıra 100’den fazla kara ve deniz aracı ile güdümlü füze destroyerleri eşlik edecek. CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper, İran’a yönelik deniz ablukasını sürdürürken icra edilecek bu savunma görevinin, hem bölgesel güvenlik hem de küresel ekonomi için vazgeçilmez bir öneme sahip olduğunu belirtti.

ABD Dışişleri Bakanlığı ve Pentagon’un desteğiyle şekillenen süreç, aynı zamanda uluslararası bir koalisyonun ilk adımlarını temsil ediyor. Başkan Trump, operasyonun odağında Orta Doğu’daki krizle ilgisi olmayan ve bölgede mahsur kalan “tarafsız” ülkelere ait gemilerin bulunduğunu kaydetti.

Söz konusu ülkelerin güvenli bir şekilde boğazdan çıkarılacağını belirten Trump, bu adımı daha ziyade insani bir operasyon olarak nitelendirdi. Dünyanın çeşitli bölgelerinden gelen ve çatışmalarla bağlantısı olmayan ticari unsurların işlerine özgürce devam edebilmeleri için bu yardımın şart olduğunu vurgulayan ABD yönetimi, bölgedeki kısıtlı su yolunda güvenli geçişin tesis edilmesi konusundaki kararlılığını sürdürüyor. Buna karşın, İran’ın “güvenlik bizden sorulur” çıkışı, Hürmüz Boğazı’ndaki askeri hareketliliğin önümüzdeki günlerde daha kritik bir boyuta evrilebileceğine işaret ediyor.

‘TEHLİKELİ VE SORUMSUZ BİR EYLEM’

Taraflar arasında sağlanan geçici ateşkes hala yürürlükteyken ABD’nin askeri konuşlanmasını hızlandırdığını ve Hürmüz Boğazı’nı hedef alan bir ablukaya yöneldiğini kaydeden Sözcü Guo, “Bu, tehlikeli ve sorumsuz bir eylem.” ifadesini kullandı.

Guo, ablukanın yalnızca cepheleşmeyi derinleştireceğini, gerilimi yükselteceğini ve halihazırda kırılgan durumdaki ateşkesin altını oyarak Boğaz’dan güvenli geçişi riske atacağını belirtti.

‘ATEŞKESE UYMAYA ÇAĞIRIYORUZ’

Ancak tam bir ateşkesin durumun iyileştirilmesine yönelik temel koşulları oluşturabileceğinin altını çizen Guo, “İlgili tarafları, ateşkes anlaşmasına uymaya, barış görüşmelerinin doğrultusuna bağlı kalmaya ve Hürmüz Boğazı’ndaki normal trafiğin en erken vakitte sürdürülebilmesi için somut adımlar atmaya çağırıyoruz.” diye konuştu.

Guo, Hürmüz Boğazı’ndan güvenli ve engelsiz geçişin ancak savaşa son vererek ve Körfez bölgesinde barış ile istikrarı tesis ederek gerçekleştirilebileceğini vurguladı.

‘BÖLGE KRİTİK EŞİKTE’

Ateşkes durumunun son derece kırılgan olduğuna ve bölgenin kritik bir eşikte bulunduğuna dikkati çeken Guo, “Öncelik, savaş ateşini körüklemeye son vermek, zor kazanılan ateşkesin ivmesini sürdürmek olmalı. Tüm taraflar sorunun çözümü için diplomatik ve siyasi araçlara bağlı kalmalı.” dedi.

Guo, Çin’in ilgili taraflarla birlikte çalışarak yapıcı rol oynamayı ve bölgede barış ile istikrarın tesisi için olumlu rol oynamayı sürdüreceğini kaydetti.

Çinli Sözcü, ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin’in İran’a silah sağlaması halinde yüzde 50 ek gümrük tarifesi uygulayacağına yönelik açıklamasına ilişkin, Çin’in askeri ürünlerin ihracatı konusunda daima ihtiyatlı ve sorumlu bir tutum izlediğini, bunların satışını, kanun ve yönetmelikler ile uluslararası yükümlülüklere uygun olarak sıkı denetim altında tuttuğunu belirterek, ABD’nin bunu Çin’e gümrük tarifelerini yükseltmek için bahane olarak kullanması halinde kararlı karşı tedbirler alacaklarını söyledi.

ABD’NİN HÜRMÜZ ABLUKASI

ABD Başkanı Donald Trump, İran’la Pakistan’da düzenlenen müzakere sürecinin başarısızlığa uğramasının ardından, sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’nı abluka altına alma sürecini başlatacaklarını duyurmuştu.

Bu açıklamanın hemen ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 13 Nisan saat 17.00’de (TSİ) İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan tüm gemilere yönelik deniz ablukası başlatacağını açıklamıştı.

İran ile yürütülen müzakerelerin savaşı sona erdirecek bir anlaşmayla sonuçlanmamasının ardından ABD Başkanı Donald Trump, pazar günü yaptığı açıklamada, ABD Donanması’nın Hürmüz Boğazı’nı ablukaya almaya başlayacağını söyledi.

Ayrıca CENTCOM, 13 Nisan saat 17.00’de (TSİ) İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan tüm gemilere yönelik deniz ablukası başlatacağını duyurdu. CENTCOM’un X platformundaki hesabından yapılan açıklamada şu satırlara yer verildi:

“CENTCOM güçleri, Başkan’ın (Donald Trump) talimatına uygun olarak, 13 Nisan saat 10.00’da (ABD Doğu Saati) İran limanlarına giren ve çıkan tüm deniz trafiğine yönelik abluka uygulamaya başlayacaktır”

Söz konusu açıklamada, deniz ablukasının, Basra Körfezi ve Umman Körfezi’ndekiler dahil tüm İran limanlarına ve kıyı bölgelerine giren veya buradan ayrılan bütün ülkelerin gemilerine karşı “tarafsız şekilde” uygulanacağı vurgulandı.

Açıklamada ayrıca, CENTCOM güçlerinin, Hürmüz Boğazı’ndan geçerek İran dışındaki limanlara giden veya bu limanlardan gelen gemilerin seferlerinin ise engellenmeyeceği kaydedildi.

Bu gelişme, iki haftalık kırılgan ateşkesi riske atarak gerilimi tırmandırdı.

Trump ayrıca Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, İran’a geçiş ücreti ödeyen tüm gemilere uluslararası sularda müdahale edileceğini ve İranlıların boğaza döşediğini söylediği mayınların imha edilmeye başlanacağını belirtti. Hürmüz Boğazı, küresel enerji arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği kritik bir boğaz konumunda ve İran tarafından kapatılmış durumda.

Trump paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

“Derhal yürürlüğe girmek üzere, dünyanın en iyisi olan ABD Donanması, Hürmüz Boğazı’na girmeye ya da boğazdan çıkmaya çalışan tüm gemileri ablukaya alma sürecini başlatacaktır. Donanmamıza ayrıca uluslararası sularda İran’a geçiş ücreti ödemiş her gemiyi tespit edip durdurma talimatı verdim. Yasa dışı bir geçiş ücreti ödeyen hiç kimse açık denizlerde güvenli geçişe sahip olmayacaktır. Bize ya da barışçıl gemilere ateş açan herhangi bir İranlı cehenneme gönderilecektir!”