Sosyal medya hesabından konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan ABD Başkanı Donald Trump, Barış Konseyi’nin Hamas ve Gazze’deki diğer silahlı grupların tamamen silahsızlandırılması konusunda anlaşmaya vardığını ilan etti. Trump, silahsızlanma sürecinin tamamlanmasının ardından İsrail güçlerinin Gazze’den çekileceğini belirtti. Bölgedeki güvenliğin ise uluslararası istikrab gücüyle koordineli şekilde görev yapacak yeni Filistin polis teşkilatı tarafından sağlanacağını ifade eden ABD Başkanı, arabuluculuk çabalarından dolayı Mısır, Katar ve Türkiye’ye teşekkür etti. Ancak İsrail hükümeti tarafından anlaşmaya onay verildiğine dair henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Trump yönetiminin 2025 yılında devreye giren ateşkes planının ikinci aşaması olarak hazırlanan bu yol haritası, Gazze’nin geleceği için kapsamlı bir takvim sunuyor. Plan; Hamas ve diğer silahlı grupların kademeli olarak silahsızlandırılmasını, buna paralel şekilde İsrail ordusunun Gazze’den çekilmesini ve bölge yönetiminin yeni bir Filistin idaresine devredilmesini öngörüyor. Barış Konseyi İcra Kurulu Başkanı Nikolay Mladenov da Mısır, Katar, Türkiye ve ABD ile yayımlanan ortak açıklamada, Hamas’ın sivil yönetime geçişi içeren yol haritasını kabul ettiğini doğruladı. Mladenov, İsrail’in çekilme sürecinin silahsızlanmayla tam eş zamanlı olarak ilerlemesi gerektiğinin altını çizdi.

Bölge medyasının ulaştığı anlaşma metnine göre, ayrıntılı silahsızlanma takvimi 14 gün içinde hazırlanacak. Gazze’de Hamas yönetiminin yerini alması planlanan ve Filistinli teknokratlardan oluşan geçici sivil yönetim organı Ulusal Komite, silahların envanterinin çıkarılması ile depolanması süreçlerini denetleyecek. Süreç, uluslararası bir doğrulama mekanizması tarafından izlenecek. Anlaşma hükümleri doğrultusunda silahlar kesinlikle İsrail’e ya da Filistin dışındaki herhangi bir yapıya teslim edilmeyecek, sadece Ulusal Komite’nin kontrolünde tutulacak.

Müzakere sürecinin zorlu geçtiğini belirten Hamas Müzakere Heyeti üyesi Gazi Hamad ise El Cezire’ye yaptığı açıklamada, İsrail’in yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda anlaşmanın hiçbir maddesini uygulamayacaklarını vurguladı. Hamad, silahsızlanma adımının doğrudan İsrail’in Gazze’den tamamen çekilmesine ve bölgedeki yeniden imar sürecinin başlamasına bağlı olduğunu ifade etti. Planın eksiksiz uygulanması halinde, uluslararası istikrar gücünün desteğiyle Ulusal Komite’nin yönetimi devralması ve Gazze’de kalıcı sivil idareye geçilmesi hedefleniyor.

Patronlar Dünyası’ndan Kerim Ülker’in haberine göre, ilk olarak 2015 yılında Türkiye pazarına girerek yatırım sürecini başlatan Hamat Group, İzmir’de faaliyet gösteren MCP Ceramics fabrikasını kapatma kararı aldı. Şirketin yönetim kurulu tarafından alınan bu flaş kararla birlikte, İsrailli devin Türkiye’deki üretim faaliyetleri tamamen sona erecek. Böylece iki ülke arasındaki ticari ilişkilerde önemli bir yer tutan 11 yıllık dev yatırım süreci de resmen noktalanmış olacak.

200’den Fazla Çalışan İşsiz Kalacak

İzmir Kemalpaşa Organize Sanayi Bölgesi’nde 30 bin metrekarelik devasa bir alana kurulu olan MCP Ceramics, sadece iç piyasaya değil, dünya geneline de üretim gerçekleştiren stratejik bir tesis konumundaydı. Buradan üretilen ürünler dünya genelinde 20’den fazla ülkeye ihraç ediliyordu. Tesisin kapatılması ve fabrikada üretimin tamamen durdurulmasıyla birlikte, burada istihdam edilen 200’ü aşkın personelin de işine son verileceği öğrenildi.

Türkiye’den çekilme kararı alan Hamat Group, köklü tarihiyle de ekonomi dünyasında dikkat çeken bir yapıya sahip. Temelleri 1944 yılında Ashdod kentinde küçük bir apartman dairesinde atılan firma, bu yönüyle 1948’de kurulan İsrail Devleti’nden daha eski bir geçmişi bünyesinde barındırıyor. 1951 yılında seri üretime geçen ve zamanla büyüyerek 1960’ta Portnov firmasını bünyesine katan şirket, 1993 yılından bu yana Tel Aviv Borsası’nda işlem görüyor. Yaşanan bu son gelişme, iki ülke arasındaki ticari bağların kopma noktasına geldiğinin piyasalardaki en güncel kanıtı oldu.

Kaynak: Patronlar Dünyası

Oturum esnasında söz alan İspanyol Avrupa Parlamentosu milletvekili Irene Montero, yaptığı konuşmayla dikkatleri üzerine çekti. Podemos üyesi olan Montero, AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas’ı doğrudan hedef alarak Avrupa’nın bölgedeki gelişmelere yönelik sergilediği tutumu sert sözlerle eleştirdi. Kallas’ın, ABD-İran anlaşmasının ardından gerilimin düşmesi adına bazı olumlu işaretler bulunduğunu ifade eden yaklaşımına karşılık veren Montero, bu bakış açısının sahadaki gerçek tabloyu yansıtmadığını savundu.

Avrupa’nın Orta Doğu Politikasındaki Rolü Masada

İspanyol milletvekili Montero, Avrupa Birliği’nin dış politika adımlarını eleştirirken, birliğin Gazze, İran ve Lübnan konularında etkisiz kaldığını öne sürdü. AB’nin Gazze’de yaşanan yıkımı durduramadığını, İran’a yönelik saldırılar karşısında etkili bir duruş sergileyemediğini ve Lübnan’daki gelişmeler konusunda da sonuç alıcı bir politika üretemediğini iddia etti.

Konuşmasında doğrudan Yüksek Temsilci Kallas’a seslenen Montero, Avrupa’nın bir soykırımı engellemiş, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırganlığını durdurmuş ya da İsrail ile ilişkilerini kesmiş gibi davranamayacağını dile getirdi. “Avrupa neyi kutluyor?” sorusunu yönelten vekil, “Bunların hiçbirini kutlayamayız” diyerek Avrupa Birliği’nin bölgede belirleyici bir siyasi aktör olamadığını, aksine Washington ve Tel Aviv’in politikaları karşısında sessiz ve etkisiz kaldığını savundu.

ABD-İran Anlaşmasının Yansımaları ve Trump’a Yönelik Sözler

Avrupa Parlamentosu’ndaki oturumun merkezinde yer alan ABD ile İran arasındaki anlaşma, bölge genelinde kritik başlıkları barındırıyor. Söz konusu anlaşmanın, savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı’nın yeniden ulaşıma açılması ve İran’ın nükleer programına ilişkin yeni müzakerelerin başlatılması gibi hayati maddeleri içerdiği belirtiliyor. Parlamentodaki tartışmalarda, bu yeni gelişmenin Orta Doğu’da barış ve istikrar açısından ne anlama geldiği ve Avrupa Birliği’nin bu süreçte nasıl konumlanması gerektiği üzerine farklı görüşler sunuldu.

Toplantının en çok konuşulan ve yankı uyandıran anı ise Irene Montero’nun konuşmasının kapanış bölümünde yaşandı. Geçtiğimiz günlerde 80 yaşına basan ABD Başkanı Donald Trump’a yönelik ifadeler kullanan Montero, Trump’ın geçtiğimiz pazar günü kutlanan doğum gününe atıfta bulundu. Marilyn Monroe’nun John F. Kennedy için seslendirdiği ünlü performansın üslubunu hatırlatan bir tarzda konuşan İspanyol milletvekili, kürsüden İngilizce olarak “Happy Birthday, Mr. Genocide” yani “Doğum günün kutlu olsun, Bay Soykırım” sözleriyle hitap etti. Bu ifadeler hem parlamentoda hem de sosyal medya platformlarında geniş yankı buldu.

Operasyonun detaylarına ilişkin filodan yapılan resmi açıklamada, filonun parçası olan “Munki” adlı teknenin saldırıya uğradığı ve bu gelişmenin ardından tekneyle olan tüm iletişim kanallarının koptuğu belirtildi. Gerginliğin tırmandığı açık denizde, bir diğer gemi olan “Sadabad” teknesinin de İsrail askerleri tarafından ele geçirilerek kontrol altına alındığı bilgisi paylaşıldı.

Sivil bir misyon yürüttüklerini vurgulayan aktivistlerin alıkonulduğu bu kritik süreçte, filo yetkilileri dünya kamuoyuna acil bir yardım çağrısında bulundu. Gazze’ye yönelik insani yardım taşıyan bu sivil girişimin yanında olunması gerektiğini ifade eden yetkililer, uluslararası toplumu vicdani bir sorumluluk almaya davet etti. Akdeniz’in ortasında yaşanan bu müdahale, bölgedeki insani yardım koridoruna yönelik endişeleri yeniden gündeme taşıdı.

Bu kritik gelişme, şirketin ABD’deki genel merkezinden bir heyetin Tel Aviv’e yaptığı inceleme ziyaretinin ardından yaşandı.

İsrail merkezli ekonomi gazetesi Globes tarafından aktarılan bilgilere göre, Microsoft genel merkezi tarafından açılan soruşturma neticesinde İsrail Genel Müdürü Alon Haimovich görevinden ayrıldı. Yapılan incelemelerde, İsrail Savunma Bakanlığı’nın şirkete ait sistemleri kullanırken “tam şeffaflık” ilkesine uygun hareket etmediği belirlendi. Bu süreçte yeni bir genel müdür atanana kadar Microsoft İsrail ofisinin idaresi Microsoft Fransa yönetimine devredildi. Konuya ilişkin Tel Aviv yönetimi ve yerel ofisten henüz resmi bir açıklama gelmezken, Microsoft’un geçtiğimiz eylül ayında bulut hizmetlerinin sivillerin gözetiminde kullanıldığına dair kanıtlar ışığında bazı hizmetleri durdurduğu biliniyor.

Veri Depolama ve İstihbarat Tartışmaları

Şirketin İsrail ordusuyla olan ilişkisi, özellikle bulut bilişim platformu Azure’un özelleştirilmiş bir sürümü üzerinden yürütülen faaliyetlerle mercek altına alındı. Yapılan araştırmalar, İsrail askeri istihbarat birimi 8200’ün, Filistinlilere ait yaklaşık 200 milyon saatlik ses kaydını bu platformda depoladığını ortaya koydu. 11 bin 500 terabaytlık devasa bir veri hacmine tekabül eden bu kayıtların, Hollanda, İrlanda ve İsrail’deki sunucularda tutulduğu sızdırılan belgelerle belgelendi.

Bu verilerin ölümcül hava ve kara saldırıları için istihbarat kaynağı olarak kullanıldığı iddiaları gündemdeki yerini koruyor. Microsoft sözcüleri, teknolojilerinin sivillere zarar vermek amacıyla kullanıldığına dair doğrudan bir kanıt bulamadıklarını ve gözetim faaliyetlerinden haberdar olmadıklarını savunsa da, bağımsız araştırmalar farklı bir tablo çiziyor. Özellikle 2025 başlarında yapılan çalışmalar, Microsoft ve OpenAI’a ait yapay zeka modellerinin Gazze ve Lübnan’daki bombalama hedeflerinin seçilmesinde askeri programların bir parçası olarak kullanıldığını gösteriyor.

Sosyal medya üzerinden yapılan açıklamada, Gazze’deki Filistinlilerin fare, sıçan, bit, pire ve akarların yayılması sonucu oluşan deri hastalıklarıyla mücadele ettiği belirtildi. Sağlık ekiplerinin tespit ettiği binlerce vakanın ancak %40’ına müdahale edilebildiği bildirilirken, normal şartlarda basit bir tedaviyle iyileşebilecek bu hastalıkların, ilaç kıtlığı nedeniyle kronikleştiği vurgulanıyor. Özellikle çocukların, ihtiyaç duydukları tıbbi bakımdan mahrum kalması krizin boyutunu daha da ağırlaştırıyor.

Dünya Sağlık Örgütü’nün verileri de tabloyu destekler nitelikte. Yıl başından bu yana kemirgenler ve dış parazitler kaynaklı 17 binden fazla vaka kaydedildiğini açıklayan örgüt, aileler arasındaki enfeksiyon yayılım hızına dikkat çekti. Bölgedeki “çaresiz ve tehlikeli” koşulların iyileştirme çabalarını boşa çıkardığı, mevcut altyapısızlığın hastalıkların yayılması için elverişli bir zemin oluşturduğu ifade ediliyor.

2006 yılından bu yana abluka altında olan ve Ekim 2023’ten itibaren ağır bombardımanlara maruz kalan Gazze Şeridi’nde fiziki yıkım da sağlık krizini tetikliyor. Verilere göre, bölgedeki evlerin %90’ı yerle bir edilmiş durumda. Bu yıkım sebebiyle 1,5 milyondan fazla Filistinli; kanalizasyon, temiz su ve elektrik gibi temel altyapı hizmetlerinden tamamen yoksun çadır kampları ve sığınma merkezlerinde yaşam mücadelesi veriyor.

Ateşkesin üzerinden aylar geçmesine rağmen Tel Aviv yönetiminin sürdürdüğü sıkı abluka, insani yardım kuruluşlarının hareket alanını kısıtlıyor. UNRWA ekipleri, sığınma merkezlerinde temizlik ve ilaçlama çalışmaları yürütse de altyapı çöktüğü için haşerelerin çoğalması engellenemiyor. BM, sağlık ve insani koşulların daha fazla bozulmaması için Gazze’ye geniş ölçekli yardım girişine acilen izin verilmesi çağrısını yineliyor.