Fiyatların son bir ayın en yüksek seviyesini kaydetmesinde, ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasını yeniden devreye sokması ve Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik krizine ilişkin gelişmeler kritik rol oynadı. ABD Başkanı Donald Trump, bölgede güvenliğin sağlanmasının maliyetine dikkat çekerek Hürmüz Boğazı’ndan geçen yüklerden yüzde 20 geçiş ücreti alınmasını önerdi. Dünyanın son derece istikrarsız bu bölgesinde emniyetin sağlanması için gerekli tüm masraflar kapsamında bu adımın atılacağını belirten Trump’ın açıklamalarına, İran cephesinden alaycı bir yanıt geldi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, Hürmüz Boğazı’nın muhafızının İran olduğunu ve ilelebet öyle kalacağını vurguladı. ABD Başkanı’nın geçiş güvenliğini sağlayan gücün hizmet karşılığı alması gerektiği fikrine hak veren Erakçi, yüzde 20’nin çok fazla olduğunu ancak kendilerinin adil davranacağını belirterek Trump’ın önerisiyle alay etti.

Bölgedeki askeri gerilim ise ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) pazartesi gecesi düzenlediği operasyonla yeni bir boyuta taşındı. Komutanlık, İran’ın güney kıyılarındaki Buşehr, Çabahar, Cask, Konarak, Bender Abbas ve Ebu Musa Adası’ndaki askeri hedeflerin başarıyla vurulduğunu açıkladı. Operasyonun, İran’ın ticari gemilere yönelik saldırı kapasitesini zayıflatmayı amaçladığı bildirildi. Diğer taraftan, Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE) ait iki tankerin Umman kara sularında İran füzeleriyle vurulması gerilimi daha da tırmandırdı. BAE Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, söz konusu saldırıda bir mürettebatın hayatını kaybettiği, sekiz kişinin ise yaralandığı aktarıldı. Hürmüz Boğazı çevresindeki bu yoğun askeri hareketlilik, küresel enerji arzının sekteye uğrayabileceği endişelerini tetikleyerek fiyatlardaki yükselişi doğrudan destekledi.

Fed’in Sıkılaşma Sinyali Yükselişi Sınırlandırıyor

Petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü hareket, ABD Merkez Bankası (Fed) kanadından gelen para politikası açıklamalarıyla baskılanıyor. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, bu hafta açıklanacak çekirdek enflasyon verisinin yüksek gelmesi durumunda ek sıkılaşmanın gündeme gelebileceğini ifade etti. Gümrük tarifeleri ile Orta Doğu kaynaklı enerji fiyatı artışlarının enflasyonist baskıyı artırdığına değinen Waller, Fed’in enflasyonun yönü açısından son derece kritik bir dönemeçte olduğunu vurguladı.

Ekonomistler ve uzmanlar, Fed’in olası bir faiz artırımına gitmesinin ya da yüksek faiz politikasını daha uzun süre sürdürmesinin ekonomik aktiviteyi zayıflatabileceğini belirtiyor. Bu durumun yakıt talebi üzerinde baskı oluşturması ve büyüme görünümünü gölgelemesi, petrol fiyatlarındaki agresif yükseliş trendini sınırlayan en önemli unsur olarak öne çıkıyor. Mevcut piyasa koşullarında, Brent petrolde teknik açıdan 82,96 dolar seviyesi destek, 85,99 dolar seviyesi ise kritik direnç bölgesi olarak takip ediliyor.

Yaşanan bu diplomatik iyimserlik rakamlara da net bir şekilde yansıdı. Kıtalararası Borsada (ICE) işlem gören vadeli Brent petrolün varil fiyatı, ABD-İsrail-İran çatışması patlak vermeden önceki kapanış seviyesi olan 72,48 doların da altına inerek 72,24 dolara kadar geriledi. Aynı süreçte Batı Teksas türü ham petrol ise yaklaşık 69 dolarlık bir seviyeden işlem görmeye başladı. Güncel verilere bakıldığında düşüş eğiliminin korunduğu görülüyor. Brent petrol düne kıyasla yüzde 1,63 oranında bir değer kaybıyla 72,54 dolarda tutunurken, Batı Teksas petrolü de yüzde 1,4’lük düşüşle 69,35 dolardan alıcı buluyor.

Fiyatlardaki bu geri çekilmeyi destekleyen bir diğer unsur ise piyasadaki arz bolluğu oldu. Özellikle Orta Doğu ve Afrika bölgelerinden gelen yoğun satış teklifleri, petrol piyasasının büyük bir bölümünde arzın oldukça hızlı bir şekilde artmasına zemin hazırladı. Piyasada artan bu petrol bulunabilirliği, Angola’dan Birleşik Arap Emirlikleri’ne kadar uzanan geniş bir coğrafyada fiziki varil fiyatlarını aşağı yönlü baskılamaya yetti.

Kalıcı bir diplomatik anlaşmanın sağlanabileceğine dair piyasalarda yeşeren ilk iyimserlik, lojistik hareketliliğe de doğrudan yansıdı. Bölgedeki güvenlik endişelerinin azalmasıyla birlikte, uydu sinyalleri açık konumda seyreden petrol tankerlerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçiş oranlarında belirgin bir artış kaydedildi.

ANKARA – Para Politikası Kurulu (PPK), nisan ayı toplantısının ardından merakla beklenen faiz kararını kamuoyuyla paylaştı. Kurul, politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını %37 düzeyinde sabit bırakma kararı aldı. Ocak ayındaki 100 baz puanlık indirimin ardından mart ayında duraklama dönemine giren TCMB, nisan ayında da mevcut seviyeyi koruyarak “bekle-gör” stratejisini sürdürdü.

Faiz Koridoru Değişmedi

Merkez Bankası, ana faiz oranının yanı sıra faiz koridorunda da herhangi bir değişikliğe gitmedi. Buna göre:

Gecelik borç verme faizi: %40

Gecelik borçlanma faizi: %35,5 seviyesinde sabitlendi.

Enerji ve Jeopolitik Riskler Yakın Markajda

Karar metninde en dikkat çekici vurgu, küresel arenadaki belirsizlikler ve enerji piyasasındaki hareketlilik oldu. Dünyadaki jeopolitik gerilimlerin enerji fiyatlarında “belirgin bir oynaklık” yarattığını ifade eden Banka, bu durumun yerel enflasyon üzerindeki dolaylı etkilerini titizlikle takip ettiğini belirtti.

Açıklamada, mart ayında enflasyonun ana eğiliminde gözlenen gerilemeye karşın, öncü verilerin nisan ayında yeniden bir yükseliş sinyali verdiği uyarısı yapıldı.

“İktisadi faaliyetteki yavaşlama emarelerine rağmen, yakın dönemdeki gelişmelerin enflasyon üzerindeki olası ikincil etkileri kritik önem taşımaktadır.”

Gerekirse Sıkılaştırma Artabilir

TCMB, fiyat istikrarı hedefine ulaşılana kadar sıkı para politikası duruşunun tavizsiz sürdürüleceğinin altını çizdi. Kurul, dezenflasyon sürecini desteklemek adına şu kriterleri ön plana çıkardı:

Enflasyon Görünümü: Belirgin bir bozulma halinde para politikası daha da sıkılaştırılacak.

Likidite Yönetimi: Piyasadaki likidite koşulları yakından izlenerek, sterilizasyon araçları etkin şekilde kullanılacak.

Makroihtiyati Tedbirler: Kredi ve mevduat piyasasında öngörülenin dışında bir tablo oluşursa, ek adımlar devreye alınacak.

Sabır ve Temkin

Merkez Bankası’nın bu kararı, enflasyonla mücadelede kararlılığını korurken, küresel enerji şoklarına karşı savunma hattını güçlü tutma isteği olarak yorumlandı. Toplantı bazlı ve veri odaklı yaklaşımını sürdüren Banka, piyasalara “erken bir gevşeme beklenmemesi” yönünde güçlü bir sinyal göndermiş oldu.