Çeteleşme ve Artan Suç Oranları

Raporda yer alan en dikkat çekici bulgulardan biri, 15 yaşındaki her dört çocuktan birinin okul ortamında çeteleşmeye tanık olduğunu ve ateşli silah ya da bıçak taşıyan öğrenciler gördüğünü beyan etmesi oldu. Bu durumun somut yansımaları adli istatistiklerde de kendisini gösteriyor. Son dokuz yıllık süreçte çocukların karıştığı cinayet vakalarında yüzde 131 oranında korkutucu bir artış yaşanırken, uyuşturucu ticaretiyle bağlantılı suçlarda yüzde 119’luk bir yükseliş kaydedildi. Suça sürüklenen çocukların yanı sıra mağdur çocuk sayısındaki artış da tablonun vahametini artırıyor; 2020’den 2024’e kadar mağdur çocuk sayısı yüzde 156 artarak yaklaşık 280 bin seviyesine ulaştı.

Dijital Dünyanın Okul İklimine Etkisi

Pandemi sonrası dönemde çocukların dijital dünyayla kurduğu bağın derinleşmesi, şiddetin yeni bir boyuta evrilmesine neden oldu. 6-15 yaş grubundaki çocukların yüzde 91.3’ünün internet kullanması ve sosyal medyada aktif olması, okul ile siber alan arasındaki sınırları bulanıklaştırıyor. Rapora göre, okulda başlayan çatışmalar dijital platformlara taşınıyor, sosyal medyadaki gerilimler ise yeniden sınıf ortamına dönüyor. Özellikle şiddet içerikli paylaşımların bir statü aracı haline gelmesi, genç bireyler arasında yeni riskler doğuruyor. Araştırma, bu süreçte özellikle erkek çocuklarının hem fiziksel zorbalığa daha fazla maruz kaldığını hem de şiddet olaylarında daha aktif rol aldığını vurguluyor.

Güvenlik ve Rehberlik İçin Çözüm Arayışları

Eğitim kurumlarında güvenliği sağlamak adına Mart 2026 itibarıyla 1136 okula sabit polis görevlendirilirken, binlerce okulun giriş çıkış saatlerinde ekip araçlarıyla denetlendiği bildiriliyor. Ancak ERG raporu, “güvenli okul” ile “denetim altındaki okul” arasındaki hassas dengenin korunması gerektiği konusunda uyarıda bulunuyor. Çözüm odaklı öneriler arasında okul düzeyinde çok paydaşlı şiddet önleme komisyonlarının kurulması, psikolojik danışman ve sosyal hizmet uzmanı kadrolarının genişletilmesi ilk sıralarda yer alıyor. Ayrıca, öğrencilere ücretsiz ve sağlıklı yemek sunulması, sanat ve spor alanlarının iyileştirilmesi ve sosyal-duygusal öğrenmeye daha fazla bütçe ayrılması gibi bütüncül bir yaklaşımın benimsenmesi gerektiği ifade ediliyor.

Ceza Ehliyetinde Yaş Sınırları ve İndirimler Yeniden Tanımlanıyor

Düzenlemenin kalbinde, Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 31. maddesinde yapılacak değişiklikler yer alıyor. Mevcut sistemde çocukların gelişim evrelerine göre kademelendirilen ceza indirimleri, “ağır suçlar” söz konusu olduğunda tamamen devre dışı kalabilir.

15-18 Yaş Grubu İçin Kritik Değişiklik: Özellikle kasten öldürme gibi ağır nitelikli suçlarda, bu yaş grubuna uygulanan indirimlerin kaldırılması ve faillerin “yetişkin infaz rejimine” yakın bir sistemle yargılanması masada.

Sınır 15’ten 12’ye mi Çekiliyor? Tartışılan en radikal başlıklardan biri, cezai sorumluluk eşiğindeki baremlerin aşağı çekilmesi. Bu, suça sürüklenen çocukların daha erken yaşta hukuki yaptırımla yüzleşmesi anlamına geliyor.

Sadece Çocuk Değil, “İhmalkâr Aile” de Yargılanacak

Yeni reform paketi, suçu sadece bireysel bir eylem olarak değil, bir ailevi gözetim kusuru olarak ele alıyor. Ebeveynlerin çocukları üzerindeki denetim yükümlülüğü “şikayete bağlı” olmaktan çıkarılarak doğrudan kamu davası konusu haline getiriliyor.

Dijital Dünya ve 6136 Sayılı Kanun Revizyonu

Araştırma dosyasında öne çıkan diğer bir veri ise suçun araçlarına yönelik kısıtlamalar. Adalet Bakanlığı iki ana kanalda koruyucu önlem geliştirmeyi hedefliyor:

Silah Kontrolü: 6136 sayılı Ateşli Silahlar Kanunu’nda yapılacak değişiklikle, silahın usule aykırı muhafazası “ağır kusur” sayılacak.

Dijital Denetim: Sosyal medya ve dijital platformların çocukları suça teşvik eden algoritmalarına karşı yeni bir filtreleme ve içerik denetim mekanizması kurulması planlanıyor.

Rehabilitasyon mu, Cezalandırma mı?

Bakanlık yetkililerinden sızan bilgiler, bu çalışmanın sadece “hapsetme” odaklı olmadığını, ancak cezasızlık algısını yıkmak için “caydırıcılığın” merkeze alındığını gösteriyor. Uzmanlar, ailelere getirilmesi planlanan cezai sorumluluğun, toplumsal otokontrolü artırabileceğine dikkat çekiyor.

Söz konusu düzenlemelerin, TBMM Adalet Komisyonu’ndaki görüşmelerin ardından nihai halini alarak yasalaşması bekleniyor.