Özellikle yaşamı tehdit eden, kronik, ilerleyici veya tedavisi tamamen mümkün olmayan bir hastalığı bulunan palyatif bakım hastaları için bu düzenleme büyük bir kolaylık sağlıyor. Yatışı gerekmeyen hastaların tedavi süreçlerinin kesintisiz şekilde sürdürülmesi amaçlanıyor. Bu kapsamda yara ve yanık bakımı, sonda uygulamaları, hastadan gerekli tetkiklerin alınması ve değerlendirilmesi gibi işlemler artık evde yapılabilecek. Ayrıca hastaların mama, ilaç, bez raporlarının yenilenmesi, reçetelerin düzenlenmesi ve mümkün olan girişimsel işlemler de evde sağlık hizmetleri kapsamına alınıyor.

Düzenli Tıbbi Takip Kendi Yaşam Alanlarında Devam Edecek

Sağlık tesislerinde tedavi planı oluşturulan ve ilk uygulaması gerçekleştirilen hastalar için de yeni bir süreç başlıyor. İlgili hekim tarafından uygun görülmesi halinde, evde yapılması mümkün olan tıbbi işlemler sağlık personeli tarafından hastanın ev ortamında sürdürülebilecek. Bu adım sayesinde kardiyovasküler ve nörolojik hastalıklar, ileri evre kronik hastalıklar ile nadir hastalıklar gibi nedenlerle düzenli tedavi gereksinimi bulunan bireylerin tıbbi süreçlerini kendi yaşam alanlarında sürdürmeleri amaçlanıyor.

Sisteme erişimi kolaylaştırmak amacıyla başvuru kanalları da genişletilmiş durumda. Hasta veya hasta yakınları, Evde Sağlık Hizmetleri İletişim Merkezi’ne 444 38 33 numaralı telefon hattından ve Bakanlıkça belirlenen diğer iletişim kanalları üzerinden kolaylıkla başvuru yapabilecek. İlk kez yapılan başvurular, elektronik bilgi sistemi üzerinden Evde Sağlık Hizmetleri Koordinasyon Merkezi’ne ve eş zamanlı olarak aile hekimliğine ulaştırılacak. Aile hekimleri ise uzaktan sağlık hizmeti kullanarak veya hastanın tıbbi geçmişini esas alarak talebin evde sağlık mı yoksa palyatif bakım kapsamında mı olduğunu karara bağlayacak.

Güçlü Koordinasyon ve Dijital Entegrasyon Çağı

Organizasyon süreçlerini güçlendirmek adına sağlık tesisleri bünyesinde palyatif bakım ve evde sağlık koordinasyon birimleri oluşturuluyor. Bu birimlerin Evde Sağlık Hizmetleri Koordinasyon Merkezi ile tam entegrasyonu sağlanacak. Böylece hastanelerde palyatif bakım ihtiyacı bulunan hastalar için yer temini kolaylaşacak ve ekipler ihtiyaç duyan hastalara hızla yönlendirilecek. Yönetmelik ayrıca sevk, kabul, taburculuk ve bakım geçiş süreçlerine yönelik usul ve esasları da açık bir şekilde tanımlıyor.

Hizmetin arkasındaki en büyük güç ise teknik altyapıdan geliyor. Sağlık bilgi sistemleri arasında kurulacak teknik bağlantılarla elektronik ortamda bütüncül bir hizmet bilgi sistemi inşa ediliyor. Evde Sağlık Yönetim Sistemi merkezli olarak; Aile Hekimliği Bilgi Sistemi, Hastane Bilgi Yönetim Sistemi ve Uzaktan Hasta Değerlendirme Sistemi birbirine entegre ediliyor. Uzaktan sağlık hizmetlerinin de bu entegre bakım modeline dahil edilmesiyle aile hekimleri, evde sağlık ekipleri ve hastaneler arasındaki dijital iletişim kuvvetlendiriliyor. Tüm bu süreçlerle sağlık hizmet sunumunda etkinliğin artırılması ve sürdürülebilir bir bakım modelinin oluşturulması hedefleniyor.

Bakanlıktan yönetmeliğe ilişkin yapılan bilgilendirmeye göre, yönetmelikte yer alan açık hükümlerle, kamu hizmetinin kesintisiz ve etkin şekilde yürütülmesi ile vatandaşların herhangi bir aksama olmadan daha nitelikli hizmete ulaşabilmesinin sağlanması hedeflendi.

Yönetmelikle, aile sağlığı merkezlerinin kamu sağlık kuruluşu olduğu belirtilirken, hizmet mekanına ilişkin asgari fiziki şartlar hizmet sunumundaki ihtiyaçlara göre güncellendi. Aile hekimliği birimlerince aile sağlığı merkezindeki ortak kullanılan malzemelerin aile sağlığı merkezine ait olduğu belirlendi.

Hizmet sunumunda ihtiyaçtan dolayı temin edilen ve kullanılan tıbbi cihaz ile sarf malzemeler daha açık şekilde listelenerek asgari tıbbi cihaz ve malzemelerde güncelleme yapıldı.

Aile hekimliği uygulamasında personel istihdamı teşvik edildi
Aile hekimi ve aile sağlığı çalışanı istihdamına ilişkin usul ve esaslarda düzenleme yapılarak aile hekimliği uygulamasında personel istihdamı teşvik edildi.

Aile hekimi olarak görev yapmaktayken askerlik veya doğum nedeniyle uygulamadan ayrılmak zorunda kalan hekimlerin uygulamaya dönmek istediklerinde öncelik hakları bulunuyor. Bu öncelik hakkının kullanımı sırasında yönetmelik hükmünün farklı şekilde yorumlanması neticesinde uygulama farklılıkları görüldüğünden bu hakkın kullanımı için şartlar detaylı olarak açıklanarak öncelik hakkının kullanımı için başvuruya yeterli süre tanındı.

Devlet hizmet yükümlülüğü atamaları ile aile hekimliği birimlerine direkt aile hekimliği uzmanı ataması düzenli olarak yapılmakta olup atanan personelin aile hekimliği birimlerinde görev yapmasına ilişkin hususlar açık şekilde belirtilerek ülke genelinde uygulama birliği sağlandı.

Sağlıkta şiddetin önlenmesi adına düzenleme
Hem sağlık çalışanını korumak hem de vatandaşın hizmet alımını engellememek amacıyla, şiddet durumunda vatandaşın aile hekimi kayıt değişikliğinin öncelikle farklı bir aile sağlığı merkezine yapılması, ikametgahına yakın farklı aile sağlığı merkezi yok ise aynı aile sağlığı merkezindeki başka bir aile hekimliği biriminin seçileceği hususu yönetmelikte düzenlendi.

Aile hekimliği uygulamasına geçiş sürecinin hızlandırılması için tüm aile hekimliği çalışanlarının bu süreçte aldığı temel eğitimleri uygulamaya geçişten sonra da alabilmesine imkan sağlandı. Birinci aşama uyum eğitimlerini kişinin yerleştiği tarihten itibaren 3 ay içinde tamamlaması zorunluluğu getirildi.

Yönetmelikte ayrıca, Sağlık Bakanlığına ait Aile Hekimliği Bilgi’ kullanımına ve bu sisteme geçiş sürecine ilişkin düzenlemeye yer verildi.

Aile sağlığı merkezinde 5 hekim için ilave oda bulunması şartı getirildi
Aile sağlığı merkezlerinde birim sayısına göre oluşturulan “aşılama ve bebek/çocuk izlemleri odası” ile “gebe izlem ve üreme sağlığı odası” kriterlerinde düzenleme yapılarak her dört hekim için değil, her beş hekim için ilave oda bulunması şartı getirildi.

Uygulamada sıklıkla oda sayısının fazla olduğu ve bu odaların kullanılmadığı gözlemlendiğinden bu odaların “aile hekimliği birimi” olarak sisteme katkı sunmasının sağlanması amaçlandı.