Timsahların Hukuki Statüsü Değiştirilmişti

Tartışmalı projenin hayata geçirilebilmesi amacıyla Çevre Koruma Bakanı Silman, Nil timsahlarının koruma altındaki tür statüsünü “gözetim altındaki yaban hayvanı” olarak değiştirmişti. Çeşitli kurumların ve hayvan hakları örgütlerinin yükselen itirazlarına rağmen cezaevi çevresindeki çalışmalara başlanmıştı.

21 Milyon Şekellik Bütçe ve Güvenlik Endişeleri

Süreçle ilgili açıklama yapan Let the Animals Live adlı hayvan hakları örgütü, proje için yaklaşık 21 milyon şekel bütçe ayrıldığını öne sürdü. Örgüt, kararın uzman kuruluşlar ile hukuk danışmanlarının görüşü alınmadan verildiğine dikkat çekerken; uygulamanın hem hayvanlara zarar verebileceğini hem de kamu güvenliğini ciddi şekilde tehdit edebileceğini belirtti.

Bakan Ben-Gvir’den Mahkemeye Sert Tepki

Haaretz gazetesinin haberine göre, mahkemenin durdurma kararının ardından Ulusal Güvenlik Bakanı Ben-Gvir sert açıklamalarda bulundu. Ben-Gvir, kararı veren Kudüs Bölge Mahkemesi’ni gerekli caydırıcı önlemleri engellemekle ve açıkça “teröristlerin tarafını tutmakla” suçladı.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un kamuoyuyla paylaştığı ikinci çeyrek verileri, Türkiye’nin yılın ilk altı ayında toplam 25 milyon 759 bin ziyaretçiye ev sahipliği yaptığını gösterdi. Yılın en büyük kaynak pazarı olma unvanını koruyan Rusya Federasyonu’ndan Ocak-Haziran döneminde 2 milyon 650 bin turist Türkiye’ye geldi. Rus ziyaretçilerin özellikle Akdeniz destinasyonlarına yönelik yoğun ilgisi, ülke turizminin lokomotif gücü olmaya devam etti.

Almanya ve Birleşik Krallık Zirve Takibini Sürdürüyor

Türkiye’nin en köklü ve istikrarlı turizm pazarlarından biri olan Almanya, yılın ilk yarısında 2 Alman ziyaretçi verisiyle ikinci sırada yer aldı. Toplamda 2 milyon 440 bin ziyaretçiye ulaşan Alman turistlerin gösterdiği bu ilgi, iki ülke arasında uzun yıllara dayanan güçlü pazar bağını bir kez daha gözler önüne serdi.

Sıralamanın üçüncü basamağında ise 1 milyon 580 bin ziyaretçi ile Birleşik Krallık yerini korudu. Kültür, gastronomi ve şehir turizmine yönelik artan ilginin etkisiyle öne çıkan Birleşik Krallık, Türkiye’nin en hızlı gelişen kaynak pazarlarından biri olma özelliğini sürdürdü.

Turizmde Nitelikli Büyüme ve Artan Ekonomik Değer

Açıklanan ilk altı aylık veriler, Türkiye’nin ana kaynak pazarlarını korurken aynı zamanda turizmde nitelikli büyüme hedeflerine ulaştığını kanıtladı. Ziyaretçilerin ortalama kalış süresi 10,01 geceye yükselirken, kişi başı gecelik harcama miktarı da 109 dolara ulaştı. Bu veriler, turizmde ziyaretçi başına düşen ekonomik değerin arttığına işaret etti.

Yılın ilk altı aylık döneminde elde edilen 25 milyar 746 milyon dolarlık toplam turizm geliri, Türkiye’nin küresel turizm sektöründeki güçlü ve dayanıklı pazar yapısını simgeleyen en kritik göstergelerden biri oldu.

Federasyon Yönetim Kurulu tarafından yapılan resmi açıklamada, lig sezonlarının Türk futboluna büyük katkılar sunan değerlerin anısına isimlendirilmesi geleneğinin devam ettiği vurgulandı. Bu kapsamda alınan kararla birlikte, yeni lig maratonu resmen “2026-2027 Trendyol Süper Lig Adnan Süvari Sezonu” adıyla sahalara taşınacak.

Açıklamada, 1991 yılında aramızdan ayrılan usta çalıştırıcının kariyerindeki tarihi başarılara da değinildi. Özellikle Süvari yönetimindeki Göztepe’nin 1969-1970 sezonunda UEFA Kupa Galipleri Kupası’nda—günümüzdeki adıyla UEFA Avrupa Ligi’nde—yarı finale kadar yükselerek elde ettiği tarihi başarı özel olarak hatırlatıldı. Federasyon, bu anlamlı kararı duyururken yeni sezonun tüm Türk futbol ailesine hayırlı olması temennisinde bulunarak mücadele edecek tüm takımlara başarılar diledi.

Adalet Bakanlığı’nın zamanaşımına uğramamış yaklaşık 680 faili meçhul dosyayı incelemeye alması ve Uğur Mumcu dosyasının da bu kapsama dahil edilmesi aile cephesinde ciddi endişelere yol açtı. Şükran Güldal Mumcu, Şinasi Özgür Mumcu ve Özge Mumcu Aybars adına yapılan açıklamada, mahkeme huzurunda süreci devam eden bir dosyanın hangi amaç, kapsam ve usülle bakanlık masasında ele alındığının netleşmediği ifade edildi. Aile, bu durumun derin bir belirsizlik oluşturduğunu vurgulayarak, yürütülecek her türlü incelemenin cinayetin arkasındaki eksik bağlantıları aydınlatmaya hizmet etmesi gerektiğinin altını çizdi.

Cinayetin hukuki geçmişine bakıldığında, Uğur Mumcu suikastının Muammer Aksoy, Bahriye Üçok ve Ahmet Taner Kışlalı cinayetleriyle birlikte Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüldüğü biliniyor. Yargılama sonucunda eylemlerin Tevhid-Selam/Kudüs Ordusu’nun İran bağlantılı örgütsel yapısı içinde planlandığı kabul edilmişti. Bombayı hazırlayan Ferhan Özmen ve gözcülük yapan Necdet Yüksel hakkındaki mahkûmiyet kararları kesinleşerek infaz süreçleri başlatıldı. Ancak bombayı araca yerleştirmekle suçlanan Oğuz Demir hâlen firari durumda bulunuyor. Demir hakkındaki dosya ayrılmış olup Ankara 5. Ağır Ceza Mahkemesi’nde yargılama devam ediyor; fakat bugüne kadar iadesine veya yakalanmasına yönelik girişimlerden bir sonuç alınamadı.

Süreç devam ederken iktidar medyasından Türkiye Gazetesi’nde yer alan “Mossad öldürdü, dindarlara yıktı! Uğur Mumcu suikastında derin kurgu” başlıklı haber aile tarafında tepkiyle karşılandı. Emekli Hava Pilot Korgeneral Erdoğan Karakuş’un beyanlarına dayandırılan bu haberin, kesinleşmiş yargı kararlarındaki sorumlulukları gölgelemeyi amaçladığı savunuldu. Daha önce Ferhan Özmen’in avukatı tarafından yargılamanın yenilenmesi talebine gerekçe gösterilen Karakuş’un açıklamaları, Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi’nce 12 Mart 2025’te reddedilmiş, Ankara 12. Ağır Ceza Mahkemesi de 6 Mayıs 2025’te bu itirazı kesin olarak karara bağlamıştı. Mahkeme, Karakuş’un soruşturmada resmi bir görevi bulunmadığını, beyanlarının dosyaya dayalı doğrudan bilgi taşımadığını ve kişisel değerlendirmeden ibaret olduğunu tespit etmişti.

Mumcu ailesi, cinayetin tüm yönleriyle, azmettirenleri, karar vericileri ve uluslararası bağlantılarıyla araştırılmasına karşı olmadıklarını, aksine bunu talep ettiklerini belirtti. Ancak yürütülecek çalışmaların kesinleşmiş kararları etkisizleştirmemesi, hükümlüleri aklamaması ve kaçak sanık Oğuz Demir’in yakalanması sorumluluğunu geri plana atmaması gerektiği kaydedildi. Kaçak sanık nedeniyle zamanaşımı riski taşımayan dosyada devletin asıl görevinin Demir’i yakalamak olduğunu belirten aile; Adalet Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı’nı gerekli adımları atmaya davet ederek Adalet Bakanı Akın Gürlek’ten randevu taleplerinin gecikmeksizin karşılanmasını beklediklerini yineledi.

Yılın başından bu yana gerçekleşen fiyat hareketleri incelendiğinde, TÜFE’nin bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 19,86 oranında yükseldiği görülüyor. On iki aylık ortalamalar dikkate alındığında ise fiyatlar genel seviyesindeki artış yüzde 31,90 olarak tablolara yansıdı. Enflasyon seyrinde belirleyici bir rol oynayan harcama kalemleri de açıklanan verilerle birlikte netlik kazandı.

Ana Harcama Gruplarında Yıllık ve Aylık Tablo

Tüketici harcamaları içerisinde en yüksek ağırlığa sahip üç ana grubun yıllık değişimleri piyasadaki fiyat dinamiklerini gözler önüne seriyor. Yıllık bazda gıda ve alkolsüz içecekler grubunda yüzde 37,53, ulaştırmada yüzde 30,83 ve konut, su, elektrik, gaz ile diğer yakıtları kapsayan grupta yüzde 40,32 oranında artış yaşandı. Bu değişimlerin yıllık enflasyona olan katkıları sırasıyla gıda ve alkolsüz içeceklerde 8,94 yüzde puan, ulaştırmada 5,22 yüzde puan ve konut grubunda 5,21 yüzde puan olarak hesaplandı.

Aylık gelişmeler değerlendirildiğinde ise gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 1,61, ulaştırmada yüzde 2,59 ve konut kaleminde yüzde 2,25 oranında artış meydana geldi. Bu aylık yükselişlerin genel endekse katkısı gıda ve alkolsüz içecekler tarafında 0,40 yüzde puan, ulaştırma tarafında 0,44 yüzde puan ve konut tarafında 0,27 yüzde puan seviyesinde gerçekleşti.

Kira Artış Tavanı Netleşti

Temmuz ayı enflasyon rakamlarının açıklanmasıyla birlikte ev ve iş yeri sahipleri ile kiracıları doğrudan ilgilendiren tavan zam oranı da resmiyet kazandı. On iki aylık ortalamalara göre belirlenen oran doğrultusunda, ağustos ayında uygulanabilecek azami kira artış oranı yüzde 31,9 olarak şekillendi.

“Süper Dünya” sınıfında yer alan ve LHS 1140b olarak adlandırılan bu özel gök cismi, Dünya’nın yaklaşık beş katı kütleye sahip. En heyecan verici detaylardan biri ise gezegenin, kendi yıldızının “yaşanabilir bölgesinde” bulunması. Bu bölge, sıvı suyun var olabileceği ideal sıcaklık aralığını ifade ediyor.

Science dergisinde 16 Temmuz’da yayımlanan çalışmanın başyazarı gezegen bilimci Collin Cherubim, gezegenin kütlesi ve yarıçap ölçümlerinden yola çıkarak kayalık bir yapıya sahip olduğunu belirtti. Cherubim, LHS 1140b’nin Dünya ile benzerlik göstererek demir bir çekirdeğe, silikat mantoya ve muhtemelen su ile atmosferden oluşan düşük yoğunluklu bir bileşene sahip olabileceğini bildirdi.

Yaşama Elverişli Bölgede Bir İlk Oluşabilir

Gök bilimciler 1990’lardan bu yana 6 bin 200’den fazla ötegezegen keşfetti. Her ne kadar Hubble Uzay Teleskobu 2001 yılında gaz devi bir ötegezegende atmosfer izleri bulmuş olsa da durum bu kez çok farklı. Gözlemlerin doğrulanması halinde LHS 1140b, başka bir yıldızın yaşanabilir bölgesinde yer alan kayalık bir gezegende tespit edilen ilk atmosfer kaydı unvanını kazanacak.

Uzak kayalık gezegenlerin atmosferlerini incelemenin zorluğuna dikkat çeken Cherubim, LHS 1140b’nin Güneş sistemi dışında yaşam aramak adına şu ana kadar ellerindeki en güçlü adaylardan biri olduğunu vurguladı. Gezegenin kayalık yapısı, sıvı suyu destekleyecek sıcaklığı ve barındırdığı atmosfer ile yaşam için gerekli temel unsurları bir arada taşıdığı kaydedildi.

Atmosferden Helyum Gazı Kaçışı Saptandı

Atmosfer varlığını tespit etmek amacıyla geliştirilen bir model kapsamında hareket eden Cherubim, Şili’deki Las Campanas Gözlemevi’nde yer alan Magellan Clay teleskobunu kullanarak Eylül 2024’te LHS 1140b’den sızan helyum gazını gözlemledi. Hidrojenini kaybeden gezegenin helyumunu koruduğunu aktaran Cherubim, helyumun yanında oksijen gibi diğer gazların da atmosferde bulunabileceği ihtimali üzerinde durduklarını ifade etti.

LHS 1140b’nin yörüngesinde döndüğü ev sahibi yıldız, evrendeki en yaygın yıldız türü olan bir kırmızı cüce. Kırmızı cüceler diğer yıldızlara göre daha küçük ve soğuk oldukları için etraflarındaki gezegenlerin atmosferlerini incelemek görece daha kolay kabul ediliyor. Ancak bu tür yıldızların yaydığı yüksek X-ışını ve ultraviyole radyasyon, gezegen atmosferlerinin zamanla yok olmasına da yol açabiliyor. Kırmızı cüce yıldızların etraflarındaki kayalık gezegenlerin atmosferlerini koruyup koruyamayacağının astronomide hâlâ açık bir soru olduğunu dile getiren Cherubim, bu keşfin olumlu bir ilk yanıt niteliği taşıdığına değindi.

Gelecek Gözlemler Belirleyici Rol Oynayacak

Öte yandan araştırma ekibi, 2025 yılında gerçekleştirilen bir yıllık takip gözlemlerinde helyum gazına tekrar rastlamadı. Çalışmada bu durumun, helyum kaçış oranındaki değişkenlikten kaynaklanmış olabileceği değerlendirildi.

Gizemi çözmek adına sonbaharda LHS 1140b üzerinde yeni bir gözlem turu başlatılacak. Gezegeni derinlemesine incelemek için James Webb Uzay Teleskobu ve Hubble da dahil olmak üzere birçok gözlemevinin devreye girmesi planlanıyor.

Keşfe ilişkin değerlendirmelerde bulunan Florida Üniversitesinden astrofizikçi Jason Dittmann, kayalık bir gezegende atmosfer bulunmasının yıllardır beklenen önemli bir sonuç olduğunu vurguladı. Massachusetts Teknoloji Enstitüsünden (MIT) Ana Glidden ve Liège Üniversitesinden Michaël Gillon ise keşfin büyük heyecan uyandırdığını ancak atmosferin varlığının kesin olarak doğrulanması için daha fazla tekrarlanabilir gözleme ihtiyaç duyulduğunu kaydetti.

Soruşturmaya konu olan gelişmeler, Özkök’ün gazeteci Bahar Feyzan’ın programına konuk olmasıyla başladı. Program esnasında İspanyol diktatör Francisco Franco dönemini örnek gösteren Özkök, İspanya’da bir öğrenci olarak Franco rejiminin çöküşüne gözleriyle tanık olduğunu ifade etti. Otuz yıllık Franco diktatörlüğünün bir gecede bittiğini belirten Özkök, öldüğü gece İspanya’da rejimin değiştiğini vurguladı.

Açıklamalarının devamında bu tür rejimlerin bu şekilde devam etmeyeceğini savunan gazeteci, Türkiye’deki mevcut rejimin Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın kişiliği üzerine dizayn edildiğini ve onun kişiliği ile geçerli olduğunu dile getirdi. Türkiye’de bu rejimi taşıyacak ikinci bir insanın olmadığını ve uzun süre de olamayacağını öne süren Özkök, Cumhurbaşkanı’nın 72 yaşında olduğunu hatırlatarak yaşların bir gün bittiğine dikkat çekti.

Herkesin şapkasını önüne koyup düşünmesi gerektiğini belirten Ertuğrul Özkök, değerlendirmesini dikkat çeken bir temenniyle tamamladı. Özkök, Türkiye’de adalet, insan hakları, liyakat ve medya özgürlüklerinin daha iyi çalışması durumunda Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın seçilme şansının çok daha büyük olacağını ifade etti. Başlatılan soruşturmaya ilişkin hukuki süreç devam ediyor.

Emniyetteki işlemlerinin tamamlanmasının ardından mahkemeye sevk edilen 44 şüpheliden 40’ı hakkında tutuklama kararı verilirken, 4 şüpheli ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. Yargı organlarının kararıyla tutuklanarak cezaevine gönderilen 40 kişilik grupta, Etimesgut Belediye Başkanı Erdal Beşikçioğlu da bulunuyor. Soruşturma kapsamındaki hukuki süreç devam ediyor.

Valilikten yapılan resmi açıklamada, yangınların büyük bir çoğunluğunun ormana yakın kırsal alanlarda insan kaynaklı dikkatsizliklerden, anız yakılmasından, bağ bahçe temizliğinden ve açık alanlarda yakılan ateşlerden kaynaklandığına dikkat çekildi. İklim şartlarının yarattığı hassasiyetle birlikte aynı anda birden fazla noktada çıkabilecek yangınların kontrol altına alınmasının ciddi zorluklar ve riskler barındırdığı vurgulandı.

Alınan yeni kararlar doğrultusunda, kent sınırları genelindeki tüm ziraat arazileri, tarla, bağ, bahçe ve açık alanlar dâhil olmak üzere orman bitişiğindeki sahalarda her ne sebeple olursa olsun ateş yakılması ve yangına sebebiyet verebilecek faaliyetlerde bulunulması tamamen yasaklandı. Yangın açısından risk taşıyan tüm kırsal alanlar ve orman sınırları; kolluk kuvvetleri, orman muhafaza ekipleri ve ilgili kurumlar tarafından aralıksız ve kesintisiz bir biçimde gözlem altında tutulacak.

Süreçte denetim ve takip mekanizmaları da en üst seviyeye çıkarıldı. Mahalle muhtarlıkları kendi sorumluluk alanlarında maksadı ne olursa olsun ateş yakan kişileri bizzat takip ve kontrol etmekle, tespit edilen ihlalleri ise vakit kaybetmeksizin kolluk kuvvetlerine bildirmekle yükümlü kılındı. Baştan kolluk güçleri olmak üzere tüm kamu kurum ve kuruluşlarının tam bir seferberlik ve teyakkuz anlayışıyla hareket edeceği, denetimlerin aralıksız devam edeceği bildirildi.

Kurallara uymayanlar için yaptırımlar da son derece net bir şekilde belirlendi. Alınan yasak ve tedbirlere aykırı davranan şahıslar hakkında derhal gerekli adli ve idari işlemler başlatılacak. Ayrıca olası bir yangın durumunda meydana gelebilecek zararlar ile idari masraflar doğrudan sorumlulardan tahsil edilecek. Valilik, bu tedbirlere ilave olarak olası orman yangınlarının önüne geçilebilmesi adına tüm kamu kurum ve kuruluşlarının kendi sorumluluk alanlarında, özel sektör ve sanayi kuruluşları gibi özellikli sahalarda gerekli tüm önlemleri alması gerektiğini önemle hatırlattı.

Sosyal medya hesabından konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan ABD Başkanı Donald Trump, Barış Konseyi’nin Hamas ve Gazze’deki diğer silahlı grupların tamamen silahsızlandırılması konusunda anlaşmaya vardığını ilan etti. Trump, silahsızlanma sürecinin tamamlanmasının ardından İsrail güçlerinin Gazze’den çekileceğini belirtti. Bölgedeki güvenliğin ise uluslararası istikrab gücüyle koordineli şekilde görev yapacak yeni Filistin polis teşkilatı tarafından sağlanacağını ifade eden ABD Başkanı, arabuluculuk çabalarından dolayı Mısır, Katar ve Türkiye’ye teşekkür etti. Ancak İsrail hükümeti tarafından anlaşmaya onay verildiğine dair henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Trump yönetiminin 2025 yılında devreye giren ateşkes planının ikinci aşaması olarak hazırlanan bu yol haritası, Gazze’nin geleceği için kapsamlı bir takvim sunuyor. Plan; Hamas ve diğer silahlı grupların kademeli olarak silahsızlandırılmasını, buna paralel şekilde İsrail ordusunun Gazze’den çekilmesini ve bölge yönetiminin yeni bir Filistin idaresine devredilmesini öngörüyor. Barış Konseyi İcra Kurulu Başkanı Nikolay Mladenov da Mısır, Katar, Türkiye ve ABD ile yayımlanan ortak açıklamada, Hamas’ın sivil yönetime geçişi içeren yol haritasını kabul ettiğini doğruladı. Mladenov, İsrail’in çekilme sürecinin silahsızlanmayla tam eş zamanlı olarak ilerlemesi gerektiğinin altını çizdi.

Bölge medyasının ulaştığı anlaşma metnine göre, ayrıntılı silahsızlanma takvimi 14 gün içinde hazırlanacak. Gazze’de Hamas yönetiminin yerini alması planlanan ve Filistinli teknokratlardan oluşan geçici sivil yönetim organı Ulusal Komite, silahların envanterinin çıkarılması ile depolanması süreçlerini denetleyecek. Süreç, uluslararası bir doğrulama mekanizması tarafından izlenecek. Anlaşma hükümleri doğrultusunda silahlar kesinlikle İsrail’e ya da Filistin dışındaki herhangi bir yapıya teslim edilmeyecek, sadece Ulusal Komite’nin kontrolünde tutulacak.

Müzakere sürecinin zorlu geçtiğini belirten Hamas Müzakere Heyeti üyesi Gazi Hamad ise El Cezire’ye yaptığı açıklamada, İsrail’in yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda anlaşmanın hiçbir maddesini uygulamayacaklarını vurguladı. Hamad, silahsızlanma adımının doğrudan İsrail’in Gazze’den tamamen çekilmesine ve bölgedeki yeniden imar sürecinin başlamasına bağlı olduğunu ifade etti. Planın eksiksiz uygulanması halinde, uluslararası istikrar gücünün desteğiyle Ulusal Komite’nin yönetimi devralması ve Gazze’de kalıcı sivil idareye geçilmesi hedefleniyor.